KUTUBXONALARNI BOSHQARISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH

Authors

  • Qo‘chqorova Sevinch Husniddin qizi,Qo‘chqorova Sevara Husniddin qizi Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti “Axborot kutubxona tizimlari” kafedrasi 2-kurs magistranti,Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti “Raqamli texnologiyalar konvergensiyasi” kafedrasi 4-kurs talabasi

Keywords:

sun’iy intellekt, kutubxona boshqaruvi, chatbot, raqamli transformatsiya.

Abstract

Ushbu maqola kutubxonalarda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishni o‘rganib, ularning kutubxona xizmatlariga, foydalanuvchi tajribasiga va xodimlarning ish yukiga ta’siriga e’tibor qaratadi. U aqlli tizimlar foydalanuvchilarga resurslarni tezroq va aniqroq topishga, shaxsiylashtirilgan kitob tavsiyalarini taklif qilishga hamda inventarni boshqarish va javonni tashkil qilish kabi vazifalarni avtomatlashtirishga qanday yordam berishi mumkinligini o‘rganadi. Britaniya, Hindiston va Estoniya kutubxonalaridagi robot tizimlari kabi dunyoning turli mamlakatlaridagi misollar sun’iy intellektning real dunyoda qo‘llanilishini namoyish etadi. Maqolada o‘zining ko‘plab afzalliklariga qaramay, sun’iy intellektning qiyinchiliklari, jumladan, yuqori xarajatlar, kutubxonachi va foydalanuvchi munosabatlaridagi mumkin bo‘lgan uzilishlar va texnologiyadan bexabar foydalanuvchilar duch keladigan qiyinchiliklarni ham muhokama qilinadi. Maqolada kutubxonachilar texnologik o‘zgarishlarga moslashishlari, doimiy ravishda o‘rganishlari va kutubxona xizmatlarining samaradorligi va sifatini oshirish uchun AI vositalarini qo‘llashlari kerakligi ta’kidlanadi.

References

Öztürk va Özel, 2021, 357-bet

Gökkaya, 2022, 5-bet.

Zani, A., & Proverbio, A. M. (2003). Cognitive electrophysiology of mind and brain. Academic Press (An Imprint of Elsevier Science)

Sudharsan, B., Peeples, M., & Shomali, M. (2014). Hypoglycemia prediction using machine learning models for patients with type 2 Diabetes. Journal of Diabetes Science and Technology, 86 90. Zani, A., & Proverbio, A. M. (2003). Cognitive electrophysiology of mind and brain. Academic Press (An Imprint of Elsevier Science).

“The Future of Libraries - AI and Automation” – GoodFirms https://www.goodfirms

“Kratt: Developing an Automatic Subject Indexing Tool for The National Library of Estonia” https://arxiv.org

Karimov, A. (2021). “O‘zbekistonda kutubxonalar raqamlashtirilishi va zamonaviy texnologiyalar”. Axborot texnologiyalari va kutubxonashunoslik, 3(5), 45-53.

Tursunov, S. (2022). “Sun’iy intellekt va uning O‘zbekiston kutubxonalarida qo‘llanilishi”. Ilmiy axborot, 1(12), 67-75.

Kavakiotis, I. et al. (2017). “Machine Learning and Data Mining Techniques in Library Management.” International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 8(7).

Deutsche Nationalbibliothek (2023). Rasmiy veb-sayt: https://www.dnb.de

Library of Congress (2023). Rasmiy veb-sayt: https://www.loc.gov

Abdullaev, B. (2020). “Raqamli transformatsiya va kutubxonalar”. Texnologik innovatsiyalar jurnali, 2(7), 34-42.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 14.10.2024 yildagi PQ-358-son

Quoc, N., & Choi, W. (2009). A framework for recognition books on bookshelves. International Conference on Intelligent Computing (pp. 386-395). Springer.

THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN LIBRARY MANAGEMENT SYSTEMS. https://www.researchgate.net/

Downloads

Published

2026-04-06