KORRUPSION JINOYATCHILIKKA OLIB KELUVCHI OMILLAR: BIOLOGIK, PSIXOLOGIK VA IJTIMOIY-MUHIT DETERMINANTLARI

Authors

  • A.Baxriddinov Aniq va ijtimoiy fanlar universiteti magistranti

Keywords:

korrupsiya, korrupsion jinoyatchilik, determinant, biologik omillar, psixologik omillar, ijtimoiy muhit, makiavellizm, empatiya, motivatsiya, nazorat, axloqiy fikrlash.

Abstract

Mazkur maqolada korrupsion jinoyatchilikni yuzaga keltiruvchi biologik, psixologik va ijtimoiy-muhit determinantlari tahlil qilinadi. Korrupsion xulqni birgina sabab bilan tushuntirish ilmiy jihatdan yetarli emasligi asoslanadi. Biologik omillar predispozitsion zamin, psixologik determinantlar ichki motivatsion va axloqiy mexanizmlar, ijtimoiy-muhit omillari esa korrupsion qarorning tashqi sharoitlarini shakllantiruvchi tizim sifatida talqin qilinadi. Shuningdek, mazkur omillarning o‘zaro ta’siri va korrupsion xulqning bosqichma-bosqich normalashuvi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot uchun axloqiy fikrlash, motivatsion yo‘nalish, makiavellizm, empatiya, mas’uliyat darajasi va stressga munosabat kabi psixologik ko‘rsatkichlarning diagnostik ahamiyati yoritiladi.

References

Antony A., Mercer B. Cause, Condition and Correlation in Social Science Research // Philosophy of Social Sciences. — 2011. — Vol. 41 (3). — B. 312–334.

Gottfredson M.R., Hirschi T. A General Theory of Crime. — Stanford: Stanford University Press, 1990. — B. 85–143.

Eysenck H.J. Crime and Personality. 3rd ed. — London: Routledge, 1977. — B. 54–119.

Cools R. Dopaminergic Modulation of Cognitive Function — Implications for L-DOPA Treatment in Parkinson's Disease // Neuroscience and Biobehavioral Reviews. — 2006. — Vol. 30 (1). — B. 1–23.

Klitgaard R. Controlling Corruption. — Berkeley: University of California Press, 1988. — B. 19–67.

Adler A. Understanding Human Nature. — Oxford: Oneworld Publications, 1992. — B. 61–144.

Lazarus R.S., Folkman S. Stress, Appraisal, and Coping. — New York: Springer, 1984. — B. 117–189.

Mischel W. The Marshmallow Test: Understanding Self-Control and How to Master It. — New York: Little, Brown and Company, 2014. — B. 7–102.

Freud S. The Ego and the Id. — London: Hogarth Press, 1923. — B. 12–59.

Bandura A. Moral Disengagement: How People Do Harm and Live with Themselves. — New York: Worth Publishers, 2016. — B. 1–123.

Schwartz S.H. Universals in the Content and Structure of Values // Advances in Experimental Social Psychology. — 1992. — Vol. 25. — B. 1–65.

Christie R., Geis F. Studies in Machiavellianism. — New York: Academic Press, 1970. — B. 1–54.

Davis M.H. Measuring Individual Differences in Empathy: Evidence for a Multidimensional Approach // Journal of Personality and Social Psychology. — 1983. — Vol. 44 (1). — B. 113–126.

Asch S.E. Social Psychology. — New York: Prentice-Hall, 1952. — B. 450–501.

Ashforth B.E., Anand V. The Normalization of Corruption in Organizations // Research in Organizational Behavior. — 2003. — Vol. 25. — B. 1–52.

Downloads

Published

2026-04-18