UMUMIY RADIOBIOLOGIYADA SUNIY INTELEKTDAN FOYDALANISH
Keywords:
Sun’iy intellekt, radiobiologiya, mashinaviy o‘rganish, nurlanish, DNK shikastlanishi, radioterapiya, big data.Abstract
Mazkur maqolada umumiy radiobiologiyada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanishning zamonaviy yo‘nalishlari va ularning ilmiy-amaliy ahamiyati tahlil qilingan. Radiobiologiya sohasida ionlovchi nurlanishning hujayra, to‘qima va organizm darajasidagi ta’sir mexanizmlarini o‘rganishda katta hajmdagi murakkab biologik ma’lumotlar shakllanadi. Ushbu ma’lumotlarni qayta ishlash va tahlil qilishda sun’iy intellekt muhim vosita sifatida qo‘llanilmoqda. Tadqiqotda mashinaviy o‘rganish algoritmlari yordamida nurlanish dozasiga javoban hujayra shikastlanishi, DNK mutatsiyalari, apoptoz va tiklanish jarayonlarini prognoz qilish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, SI asosida radioterapiya rejalashtirish jarayonini optimallashtirish, o‘simta va sog‘lom to‘qimalarni avtomatik aniqlash hamda individual radiosensitivlikni baholash masalalari yoritilgan. Olingan natijalar sun’iy intellekt radiobiologik jarayonlarni chuqurroq tushunish, nurlanish xavfini oldindan bashorat qilish va shaxsga yo‘naltirilgan davolash strategiyalarini ishlab chiqishda muhim rol o‘ynashini ko‘rsatadi. Xulosa qilib aytganda, sun’iy intellekt radiobiologiyada diagnostika, prognoz va klinik qaror qabul qilish jarayonlarini sezilarli darajada takomillashtiruvchi istiqbolli texnologiya hisoblanadi.
References
Hall EJ, Giaccia AJ. Radiobiology for the Radiologist. 8th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2019.
Joiner MC, van der Kogel A. Basic Clinical Radiobiology. 5th ed. Boca Raton: CRC Press; 2018.
Bushberg JT, Seibert JA, Leidholdt EM, Boone JM. The Essential Physics of Medical Imaging. 4th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2020.
Podgorsak EB. Radiation Oncology Physics: A Handbook for Teachers and Students. Vienna: IAEA; 2016.
International Atomic Energy Agency (IAEA). Radiation Protection in Radiation Oncology. Vienna: IAEA; 2014.
International Commission on Radiological Protection (ICRP). Radiological protection in medicine. ICRP Publication 105. 2007;37(6):1–63.
Esteva A, et al. A guide to deep learning in healthcare. Nat Med. 2019;25:24–29.
Topol EJ. High-performance medicine: the convergence of human and artificial intelligence. Nat Med. 2019;25:44–56.
McKinney SM, et al. International evaluation of an AI system for breast cancer screening. Nature. 2020;577:89–94.
Therapy. 2023.





