UCHUVCHISIZ UCHISH APPARATLARINI BOSHQARISH VA ULARGA QARSHI KURASHISH
Keywords:
uchuvchisiz uchish apparatlari, UUA, dronlar, boshqaruv tizimi, qarshi kurash, radioelektron kurash, jamming, spoofing, sun’iy intellekt, xavfsizlikAbstract
Ushbu tezisda uchuvchisiz uchish apparatlarini (UUA) boshqarish tizimlari va ularga qarshi kurashishning zamonaviy usullari kompleks tarzda tahlil qilindi. Tadqiqot davomida UUAning navigatsiya, aloqa va boshqaruv tizimlari, shuningdek, sun’iy intellekt asosidagi avtomatlashtirilgan yechimlar o‘rganildi. Shu bilan birga, UUAga qarshi kurashishda qo‘llaniladigan radar, radiochastota (RF) deteksiyasi, optik tizimlar hamda elektron bostirish, spoofing, kinetik va lazer texnologiyalarining samaradorligi baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, UUA tahdidlariga qarshi kurashishda eng samarali yondashuv — bu ko‘p bosqichli va integratsiyalashgan tizimlardan foydalanishdir. Shuningdek, sun’iy intellekt va avtomatlashtirish texnologiyalari ushbu sohaning istiqbolli yo‘nalishlari sifatida baholandi.
References
Gupta, L., Jain, R., & Vaszkun, G. (2016). Survey of important issues in UAV communication networks. IEEE Communications Surveys & Tutorials, 18(2), 1123–1152. https://doi.org/10.1109/COMST.2015.2495297
Mahadevan, S., & Raghunathan, S. (2019). Electronic warfare and counter-UAV systems: Emerging trends and technologies. Defence Technology, 15(4), 567–574. https://doi.org/10.1016/j.dt.2019.04.002
O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi. (2021). Zamonaviy harbiy texnologiyalar va ularning rivojlanish istiqbollari. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi. (2022). Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish strategiyasi. Toshkent.
Abdullayev, A. A. (2020). Uchuvchisiz uchish apparatlari va ularning qo‘llanilishi. Harbiy ilmiy axborot jurnali, 3(2), 45–52.
Rasulov, D. R. (2021). Harbiy texnologiyalarda sun’iy intellektdan foydalanish istiqbollari. Texnika va texnologiya, 4(1), 30–36.





