ГАЛОФИТ ЎСИМЛИКЛАРНИ МУҲОФАЗА ҚИЛИШ ВА УЛАРДАН ДЕГРАДАЦИЯГА УЧРАГАН ЕРЛАРНИ ТИКЛАШДА ФОЙДАЛАНИШ
Keywords:
галофитлар, деградацияланган ерлар, фитомелиорация, чўлланиш, муҳофаза қилиш, биохилма-хиллик, саксовул, Оролбўйи, UNCCD, Ўзбекистон.Abstract
Мақолада Ўзбекистонда тарқалган асосий галофит ўсимликларни муҳофаза қилиш ва улардан деградацияга учраган ҳамда шўрланган ерларни қайта тиклашда фойдаланиш имкониятлари таҳлил қилинган. Тадқиқотда республикада учрайдиган 100 та асосий галофит турининг экологик аҳамияти, фитомелиоратив хусусиятлари ҳамда биохилма-хилликни сақлашдаги роли баҳоланди. Илмий таҳлил Plants of the World Online (POWO), World Flora Online (WFO), eHALOPH, FAO, UNCCD ва Scopus ҳамда Google Scholar маълумотлар базалари асосида амалга оширилди. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПФ-40 ва ПФ-83-сон фармонлари ҳамда «Ўзбекистон-2030» стратегиясида белгиланган вазифалар нуқтаи назаридан маҳаллий галофит ўсимликларни муҳофаза қилиш ва улардан фитомелиорация ишларида самарали фойдаланиш масалалари ёритилди. Тадқиқот натижалари маҳаллий галофит турларини сақлаш, уруғ генофондини шакллантириш, деградацияга учраган ерларни қайта тиклаш ва чўлланиш жараёнларини камайтириш бўйича илмий асосланган тавсияларни ишлаб чиқиш имконини беради.
References
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 13 мартдаги ПФ-40-сон Фармони. Республикада ўрмон ресурсларини муҳофаза қилиш, яшил ҳудудларни кенгайтириш ва биохилма-хилликни сақлаш чора-тадбирлари тўғрисида.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 12 майдаги ПФ-83-сон Фармони. Деградацияга учраган ерларни тиклаш, чўлланишга қарши курашиш ва экологик барқарорликни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида.
FAO. (2021). Global Status of Salt-Affected Soils. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
UNCCD. (2022). Global Land Outlook, Second Edition. United Nations Convention to Combat Desertification, Bonn, Germany.
Akhani H., Djamali M., Ghorbanalizadeh A., Ramezani E. (2020). Plant diversity of saline and desert ecosystems with emphasis on halophytes: taxonomy, ecology and conservation. Plant Biosystems, 154(6), 1-20.
Flowers T.J., Colmer T.D. (2015). Plant salt tolerance: adaptations in halophytes. Annals of Botany, 115(3), 327-331.





