JAHON VA O‘ZBEKISTON BOZORIDA KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIGA BERILAYOTGAN IMTIYOZLAR: QIYOSIY TAHLIL
Keywords:
kichik biznes, imtiyozlar, soliq preferensiyalari, kredit kafolati, subsidiya, grant, raqamlashtirish, tadbirkorlik muhitiAbstract
Mazkur maqolada jahon amaliyoti hamda O‘zbekiston bozorida kichik biznes subyektlarini qo‘llab-quvvatlash uchun qo‘llanilayotgan soliq, moliyaviy, ma’muriy va institutsional imtiyozlar qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot IMRAD yondashuvi asosida olib borilib, 2023–2026-yillarga oid OECD, Jahon banki, Yevropa Komissiyasi, AQSh Kichik biznes administratsiyasi, Osiyo taraqqiyot banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki hamda O‘zbekistonning rasmiy manbalari o‘rganildi. Natijalar rivojlangan iqtisodiyotlarda kredit kafolatlari, maqsadli grantlar, soliq va hisobot soddalashtirish, raqamlashtirish hamda yashil transformatsiyani rag‘batlantirish ustuvor ekanini ko‘rsatadi. O‘zbekistonda esa imtiyozli resurslar, foiz xarajatlarini kompensatsiya qilish, kafillik, garovsiz kreditlar, soddalashtirilgan soliq mexanizmlari va eksportga ko‘maklashish choralari kengaymoqda. Qiyosiy tahlil imtiyozlar natijadorligini faqat mablag‘ hajmi bilan emas, balki biznesning o‘sishi, rasmiylashuvi, eksporti va unumdorligi bilan baholash zarurligini asoslaydi.
References
Asian Development Bank. (2024, December 20). ADB, Hamkorbank sign deal to enhance financial access for rural MSMEs in Uzbekistan. https://www.adb.org/news/adb-hamkorbank-sign-deal-enhance-financial-access-rural-msmes-uzbekistan
Asian Development Bank. (2025, November 12). ADB support to expand inclusive finance, strengthen microfinance sector in Uzbekistan. https://www.adb.org/news/adb-support-expand-inclusive-finance-strengthen-microfinance-sector-uzbekistan
European Bank for Reconstruction and Development. (2025). Further EBRD support for MSMEs and young entrepreneurs in Uzbekistan. https://www.ebrd.com/home/news-and-events/news/2025/further-ebrd-support-for-msmes-and-young-entrepreneurs-in-uzbekistan.html
European Commission. (2023). SME Relief Package. Directorate-General for Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs. https://single-market-economy.ec.europa.eu/publications/sme-relief-package_en
OECD. (2024). Financing SMEs and entrepreneurs 2024: An OECD scoreboard. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/2024/03/financing-smes-and-entrepreneurs-2024_015c0c26.html
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. (2025, 19-iyul). Tadbirkorlikni rivojlantirish kompaniyasi tomonidan 2025-yil 1-iyulgacha amalga oshirilgan ishlar to‘g‘risida ma’lumot. https://gov.uz/en/imv/news/view/70217
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2026, 16-yanvar). O‘zbekistondagi korxonalarning 85 foizi kichik korxona va mikrofirmalardir. https://stat.uz/en/press-center/news-of-committee/66314-zbekistonda-korkhonalarning-85-foizi-kichik-korkhona-va-mikrofirmalar-3
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2025, 19-mart). Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash – strategik yo‘limiz. https://president.uz/oz/lists/view/7955
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2026a, 25-may). Kichik va o‘rta biznes uchun moliyaviy xizmatlar ommabopligi oshiriladi. https://president.uz/oz/lists/view/9251
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2026b, 29-may). Kichik biznes subyektlarining o‘sishi uchun yanada qulay iqtisodiy va ma’muriy shart-sharoitlar yaratish to‘g‘risida. https://president.uz/oz/lists/view/9260
U.S. Small Business Administration. (2026). 7(a) loans. https://www.sba.gov/loans/7a-loans/
World Bank. (2025, December 15). Improved access to finance to help 7,000 businesses in Uzbekistan grow and create jobs. https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2025/12/15/improved-access-to-finance-to-help-7000-businesses-in-uzbekistan-grow-and-create-jobs





