PROGRESSIV KERATOKONUSDA ERTA DIAGNOSTIKA, SUN'IY INTELLEKT ASOSIDAGI PROGNOZLASH VA ZAMONAVIY DAVOLASH STRATEGIYALARI

Authors

  • Ismatov Xusan Akmalovich Samarqand Zarmed Universiteti Davolash ishi fakulteti talabasi
  • Ismatova Umida Foziljon qizi Samarqand Zarmed Universiteti Davolash ishi fakultei talabasi
  • Shaykulov Hamza Shodiyevich Biologiya, Mikrabiologiya va Bioinjeneriya kafedrasi mudiri PhD, dotsent
  • Maxmudov Saidinjon Botirovich Jarrohlik fanlari kafedrasi o’qituvchisi PhD vb dotsent

Keywords:

keratokonus, kornea, ektaziya, Pentacam, OCT, Corvis ST, sun'iy intellekt, CXL, keratoplastika, korneal biomekanika.

Abstract

Progressiv keratokonus butun dunyoda yoshlar orasida ko‘rish qobiliyatining pasayishiga olib keluvchi eng muhim ektatik korneal kasalliklardan biri hisoblanadi. Kasallikning erta bosqichlarida klinik belgilar deyarli namoyon bo‘lmasligi sababli, uni o‘z vaqtida aniqlash zamonaviy oftalmologiyaning dolzarb muammolaridan biri bo‘lib qolmoqda. Ushbu maqolada progressiv keratokonusning epidemiologiyasi, etiopatogenezi, molekulyar mexanizmlari, zamonaviy diagnostik usullari hamda sun'iy intellekt asosidagi prognozlash tizimlari tahlil qilindi. Pentacam tomografiyasi, korneal biomekanik tahlil (Corvis ST), optik koherent tomografiya (OCT) va Scheimpflug tasvirlash texnologiyalarining diagnostik imkoniyatlari baholandi. Shuningdek, korneal kollagen kross-linking (CXL), intracorneal ring segmentlari (ICRS), topografiya nazoratidagi fotorefraktiv keratektomiya (TG-PRK), Bowman qavati transplantatsiyasi va keratoplastikaning klinik samaradorligi xalqaro ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil qilindi. Maqolada sun'iy intellekt algoritmlarining keratokonusni subklinik bosqichda aniqlashdagi istiqbollari ham yoritilgan.

References

Gomes JAP, Tan D, Rapuano CJ, et al. Global Consensus on Keratoconus and Ectatic Diseases. Cornea. 2015;34(4):359–369. DOI: 10.1097/ICO.0000000000000408. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25738235/

Godefrooij DA, de Wit GA, Uiterwaal CS, et al. Age-specific Incidence and Prevalence of Keratoconus. American Journal of Ophthalmology. 2017. DOI: 10.1016/j.ajo.2016.12.015

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28012853/

Ambrosio R Jr, Belin MW. Enhanced Ectasia Display for Early Detection of Keratoconus.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

Rabinowitz YS. Keratoconus. Survey of Ophthalmology. DOI: 10.1016/S0039-6257(98)00019-7 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9862659/

Sriranganathan A, Chan CC, et al. Global Incidence and Prevalence of Keratoconus: Systematic Review and Meta-analysis. Cornea. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40833011/

Deshmukh R, Ong HS, Rampat R, et al. Management of Keratoconus: An Updated Review.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37409272/

Goodman DG, Zhu AY, et al. Artificial Intelligence in Keratoconus Diagnosis.

https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fopht.2024.1380701/full

Raiskup F, Spoerl E. Corneal Cross-Linking with Riboflavin and Ultraviolet-A.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18535610/

Hersh PS, Stulting RD, Muller D, et al. U.S. Multicenter Clinical Trial of Corneal Cross-Linking.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27096324/

Kymionis GD, et al. Long-term Results of Corneal Cross-Linking.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

Duncan JK, Belin MW, Borgstrom M. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

Ambrósio R Jr. Tomographic and Biomechanical Screening of Keratoconus. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

Li X, Yang H, Rabinowitz YS. Genetics of Keratoconus.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/

American Academy of Ophthalmology (AAO). https://www.aao.org

European Society of Cataract and Refractive Surgeons (ESCRS). https://www.escrs.org

National Eye Institute (NEI). https://www.nei.nih.gov

PubMed Database. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Scopus Database. https://www.scopus.com

Web of Science. https://www.webofscience.com

Cochrane Library. https://www.cochranelibrary.com

EyeWiki – Keratoconus. https://eyewiki.org/Keratoconus

American Society of Cataract and Refractive Surgery (ASCRS). https://ascrs.org

Cornea Society. https://corneasociety.org

StatPearls – Keratoconus. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470435/

Orphanet – Keratoconus. https://www.orpha.net

ClinicalTrials.gov – Keratoconus Studies. https://clinicaltrials.gov

European Journal of Ophthalmology. https://journals.sagepub.com/home/ejo

Investigative Ophthalmology & Visual Science (IOVS). https://iovs.arvojournals.org

British Journal of Ophthalmology. https://bjo.bmj.com

Nature Reviews Disease Primers. https://www.nature.com/nrdp

Downloads

Published

2026-09-12