INNOVATSION IQTISODIYOT SHAROITIDA O‘ZBEKISTONNING GLOBAL RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI
Keywords:
innovatsion iqtisodiyot, global raqobatbardoshlik, innovatsiya, raqamli iqtisodiyot, inson kapitali, ilmiy-tadqiqot ishlari, texnologik rivojlanish, startap, eksport, O‘zbekiston.Abstract
Mazkur maqolada innovatsion iqtisodiyot sharoitida O‘zbekistonning global raqobatbardoshligini oshirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Zamonaviy jahon iqtisodiyotida mamlakatlarning xalqaro bozordagi mavqei nafaqat tabiiy resurslar, ishlab chiqarish hajmi yoki mehnat resurslari bilan, balki ilmiy-tadqiqot salohiyati, texnologik rivojlanish, raqamlashtirish, inson kapitali, innovatsion tadbirkorlik va yangi mahsulotlarni yaratish qobiliyati bilan belgilanmoqda. Shu nuqtayi nazardan O‘zbekistonning innovatsion rivojlanish ko‘rsatkichlari xalqaro va milliy statistik ma’lumotlar asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda O‘zbekistonning Global Innovation Indexdagi o‘rni, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlanmalariga yo‘naltirilgan mablag‘lar, ilmiy tadqiqot bilan shug‘ullanuvchi tashkilotlar va xodimlar soni, innovatsiyalarni joriy etayotgan korxonalar hamda amalga oshirilgan innovatsiyalar hajmi tahlil qilingan. 2025-yilgi Global Innovation Index natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston 139 ta iqtisodiyot orasida 79-o‘rinni egallagani mamlakat innovatsion salohiyatida ijobiy siljish mavjudligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, innovatsion natijalarni tijoratlashtirish, yuqori texnologiyali ishlab chiqarish, xususiy sektorning ilmiy-tadqiqot faoliyatidagi ishtiroki va hududlar o‘rtasidagi innovatsion tafovutlarni qisqartirish masalalari dolzarb bo‘lib qolmoqda. Maqolada O‘zbekistonning global raqobatbardoshligini oshirish uchun ilm-fan va biznes integratsiyasini kuchaytirish, startaplarni moliyalashtirish mexanizmlarini kengaytirish, texnologik transfer tizimini rivojlantirish, inson kapitaliga investitsiyalarni ko‘paytirish hamda innovatsion mahsulotlarning eksport salohiyatini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
References
World Intellectual Property Organization (WIPO). Global Innovation Index 2025: Uzbekistan ranking and economy profile. Geneva, 2025. (wipo.int)
World Intellectual Property Organization (WIPO). Global Innovation Index 2025 – Results. Geneva, 2025. (wipo.int)
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Science and Innovation in the Republic of Uzbekistan. 2025. (Statistika.uz)
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. The volume of scientific research and development. SIAT official statistical database. (siat.stat.uz)
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Number of employees engaged in research and development. SIAT official statistical database. (siat.stat.uz)
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. The number of organizations that have carried out research work. SIAT official statistical database. (siat.stat.uz)5
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. The volume of research work performed. SIAT official statistical database. (siat.stat.uz)
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son Farmoni. “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi. (LEX.UZ)
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni. “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasi. (LEX.UZ)
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi RP-358-son qarori. Sun’iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasi. (LEX.UZ)
Schumpeter, J. A. The Theory of Economic Development. Harvard University Press.
Porter, M. E. The Competitive Advantage of Nations. Free Press.





