VAZOMOTOR VA ALLERGIK RINITNING KLINIK XUSUSIYATLARI, DIFFERENSIAL DIAGNOSTIKASI VA ZAMONAVIY DAVOLASH YONDASHUVLARI

Authors

  • Tursunaliyev Mirjalol G‘ofurjon o‘g‘li Otorinoloringologiya yo‘nalishi klinik ordinatori, Central Asian Medical University

Keywords:

vazomotor rinit, allergik rinit, burun bitishi, rinoreya, burun shilliq qavati, allergenlar, IgE, differensial diagnostika, intranazal kortikosteroidlar, antigistamin preparatlar

Abstract

Ushbu maqolada vazomotor va allergik rinitning zamonaviy klinik-diagnostik xususiyatlari, rivojlanish mexanizmlari, asosiy xavf omillari hamda differensial diagnostikasi yoritilgan. Rinit burun shilliq qavatining yallig‘lanishi va funksional o‘zgarishlari bilan kechuvchi keng tarqalgan kasalliklardan biri bo‘lib, allergik va noallergik shakllari klinik jihatdan bir-biriga o‘xshash belgilar bilan namoyon bo‘lishi mumkin. Allergik rinitda immunoglobulin E vositasidagi immun javob muhim o‘rin tutsa, vazomotor rinitda burun shilliq qavatining neyrovegetativ boshqaruvi va qon tomirlar tonusining buzilishi asosiy patofiziologik mexanizmlardan hisoblanadi. Maqolada burun bitishi, rinoreya, aksirish va burun qichishishi kabi asosiy klinik belgilar, ularning diagnostik ahamiyati, allergologik tekshiruvlar, oldingi va orqa rinoskopiya hamda zamonaviy instrumental usullarning o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, davolashda allergenlardan saqlanish, farmakoterapiya, intranazal kortikosteroidlar, antigistamin preparatlar va boshqa zamonaviy terapevtik yondashuvlarning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. To‘g‘ri differensial diagnostika va individual davolash strategiyasini tanlash bemorlarning hayot sifatini yaxshilash hamda kasallikning qaytalanishini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega.

References

Allergic Rhinitis and Its Impact on Asthma (ARIA)-EAACI Guidelines—2024–2025 Revision: Part II—Guidelines on Oral and Ocular Treatments. Allergy. 2026.

Bousquet J., Anto J.M., Bachert C. et al. Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma (ARIA) guidelines—2020 revision. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2020.

Bousquet J., Schünemann H.J., Togias A. et al. Next-generation Allergic Rhinitis and Its Impact on Asthma (ARIA) guidelines—Part I: Executive summary. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2020;145(1):70–80.

Khoueir N., Khalaf M.G., Assily R., Rassi W.A., Hamad W.A. Intranasal antihistamines in the treatment of idiopathic non-allergic rhinitis: a systematic review and meta-analysis. Rhinology. 2023;61(4):290–296.

Nonallergic Rhinitis (Vasomotor Rhinitis). PubMed. Updated clinical review of nonallergic/vasomotor rhinitis.

Nonallergic Rhinitis, with a Focus on Vasomotor Rhinitis: Clinical Importance, Differential Diagnosis, and Effective Treatment Recommendations. World Allergy Organization Journal.

Papadopoulos N.G., et al. Non-allergic rhinitis: Position paper of the European Academy of Allergy and Clinical Immunology. Allergy. 2019;74(9):1652–1676.

Ponda P., Carr T., Rank M.A., Bousquet J. Nonallergic Rhinitis, Allergic Rhinitis, and Immunotherapy: Advances in the Last Decade. Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice. 2023;11(1):35–42.

Seidman M.D., Gurgel R.K., Lin S.Y. et al. Clinical Practice Guideline: Allergic Rhinitis. Otolaryngology–Head and Neck Surgery. 2015;152(1 Suppl):S1–S43.

Togias A., et al. Allergic Rhinitis and Its Impact on Asthma (ARIA)-EAACI Guidelines—2024–2025 Revision: Part I—Guidelines on Intranasal Treatments. Allergy. 2026;81(4):954–976.

V Brazilian Consensus on Rhinitis – 2024. Brazilian Journal of Otorhinolaryngology. 2025;91(1):101500.

Vasomotor Rhinitis: Current Concepts and Emerging Therapies. Cureus. 2025. DOI: 10.7759/cureus.95631.

Downloads

Published

2026-09-28