SHAXSIYLASHTIRILGAN YONDASHUV VA GAZ ALMASHINUVI TAHLILI ASOSIDA CHALA TUG‘ILGAN CHAQALOQLARDA RESPIRATOR QO‘LLAB-QUVVATLASHNI OPTIMALLASHTIRISH

Authors

  • Zamonova Elmira Shavkatovna

Keywords:

chala tug‘ilgan chaqaloq, neonatologiya, respirator distress sindromi, respirator qo‘llab-quvvatlash, gaz almashinuvi, oksigenatsiya, gipoksemiya, giperkapniya, CPAP, NIPPV, mexanik ventilyatsiya, pulsoksimetriya, shaxsiylashtirilgan tibbiyot

Abstract

Chala tug‘ilgan chaqaloqlarda nafas olish tizimining anatomik va funksional yetuk emasligi respirator distress sindromi, gipoksemiya, giperkapniya va uzoq muddatli o‘pka asoratlari xavfini oshiradi. Respirator qo‘llab-quvvatlashni tanlashda faqat bitta ko‘rsatkichga tayanish yetarli bo‘lmay, gestatsion yosh, tug‘ilish vazni, spontan nafas olish faolligi, oksigenatsiya, karbonat angidrid almashinuvi va klinik belgilarni kompleks baholash talab etiladi. Ushbu maqolada shaxsiylashtirilgan respirator strategiyaning nazariy asoslari, gaz almashinuvi monitoringining o‘rni, noinvaziv va invaziv ventilyatsiya usullarini tanlash tamoyillari hamda respirator yordamni bosqichma-bosqich optimallashtirish masalalari tahlil qilinadi. Pulsoksimetriya, qon gazlari, nafas olish chastotasi, nafas olish ishining kuchayishi va kislorodga ehtiyoj kabi ko‘rsatkichlarni dinamik kuzatish chaqaloq ehtiyojiga mos davolash strategiyasini shakllantirishga yordam beradi. Maqolada o‘pka shikastlanishini kamaytirish, ortiqcha kislorod berilishining oldini olish va zarur hollarda invaziv ventilyatsiyaga o‘z vaqtida o‘tish bilan bog‘liq yondashuvlar yoritilgan.

References

Sweet DG, Carnielli V, Greisen G, et al. European Consensus Guidelines on the Management of Respiratory Distress Syndrome: 2022 Update. Neonatology. 2023;120:3–23.

Sweet DG, Carnielli V, Greisen G, et al. European Consensus Guidelines on the Management of Respiratory Distress Syndrome: 2025 Update. Neonatology. 2025.

Polin RA, Carlo WA. Surfactant replacement therapy for preterm and term neonates with respiratory distress. Pediatrics. 2014;133(1):156–163.

European Resuscitation Council. European Resuscitation Council Guidelines 2021: Newborn resuscitation and support of transition of infants at birth. Resuscitation. 2021.

Wyckoff MH, Aziz K, Escobedo MB, et al. Part 13: Neonatal Resuscitation. American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care.

World Health Organization. WHO recommendations for care of the preterm or low birth-weight infant. Geneva: WHO; 2022.

Manley BJ, Owen LS, Doyle LW, et al. High-flow nasal cannulae in very preterm infants after extubation. New England Journal of Medicine. 2019.

Finer NN, Carlo WA, Walsh MC, et al. Early CPAP versus surfactant in extremely preterm infants. New England Journal of Medicine. 2010;362:1970–1979.

Jobe AH, Bancalari E. Bronchopulmonary dysplasia. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 2001;163:1723–1729.

Thome UH, Ambalavanan N. Bronchopulmonary dysplasia and pulmonary outcomes in premature infants. Clinical Perinatology. 2009;36:457–471.

McGoldrick E, Stewart F, Parker R, Dalziel SR. Support for newborns with breathing difficulties due to respiratory distress syndrome. Cochrane Database of Systematic Reviews.

Carlo WA, Ambalavanan N. Respiratory support in premature infants. In: standard neonatal care references and contemporary clinical guidance.

Downloads

Published

2026-10-04