QANDLI DIABETNING OG‘IR ASORATI DIABETIK TOVON SINDROMI (Adabiyotlar sharxi)

Authors

  • Alijonov Dostonbek Anvarjon o‘g‘li, Xojimetov Davronbek Shuhratbekovich, Bektasheva Gulbaxor Muhammadisak qizi Andijan State Medical Institute

Abstract

Qandli diabet (QD) - nogironlikga olib keluvchi og`ir surunkali kasallik. Uning jiddiy asoratlaridan biri  diabetik tovon sindromi (DTS)  xisoblanib, bu sababli ko`plab oyoqlar amputatsiyalari tovon, son  darajasida bajarilmoqda.

References

Qandli diabet bilan xasta bemorlar orasida DTS tarqalishi 4-10% tashkil qiladi. Qandli diabetning turli mamlakatlarda tarqalishi 1,5-6%ni tashkil etishiga qaramasdan, DTS bilan bemorlarga 40-60% notravmatik xarakterdagi oyoq amputatsiyalari to`g`ri keladi. Oldin qabul qilingan Sent-Vinsent deklaratsiyasining asosiy maqsadi diabetik gangrena bo`yicha amputatsiyalar sonini 50%ga kamaytirish bo`lgan. VOZ ekspertlarining xisobotidan qoniqarsiz xulosalar kelib chiqdi. Amputatsiyalar sonining 50% ga kamayishi faqatgina skandinaviya ( shimoliy yevropa ) mamlakatlarida kuzatildi, ko`p davlatlarda esa (Angliya, AQSh, Germaniya) ushbu ko`rsatkich kamayish o`rniga ko`tarila boshladi. Shuning uchun, profilaktika dasturlari ishlab chiqilmoqda va tadbiq etilmoqda. Ulardan biri Sog`lom aholi 2010 (Healthy People 2010) dasturining qismi xisoblangan AQShdagi oyoqlar amputatsiyasining profilaktikasi dasturi (Lower Extremity Amputation Prevention (LEAP) Program of the Bureau of Primary Health Care (BPHC)) xisoblanadi. Asosiy kutilayotgan natija amputatsiyalar miqdorini 50% ga kamaytirish.

Har xil tadqiqotlar hisoboti bo`yicha, yiliga 100.000 aholiga 7 dan 206 gacha amputatsiyalar to`g`ri keladi. Amputatsiyalar sonidagi farqlar tekshirishlarning rejalashtirish hususiyatlariga bog`liq. QD bilan bog`lik bo`lgan amputatsiyalarda, 85% xolatlarda avval tovonlarning yarali nuqsoni bo`ladi. 50-70% xolatlarda amputatsiya sababi gangrena xisoblanadi, 20-50% infeksiya mavjudligi. Ko`p xollarda ishemiya va infeksiya birgalikda kelganda amputatsiyalar o`tkaziladi. Amputatsiya o`tkazgan 50% dan ortiq bemorlarga 4 yil davomida kontralateral amputatsiya bajariladi. DTS qimmat turuvchi asorat xisoblanib, bemorlarning uzoq gospitalizatsiyasiga, qayta tiklanishiga va parvarish hamda ijtimoiy xizmatlar bilan bog`liq bo`lgan ko`shimcha chiqimlarga olib keladi. Iqtisodiy chiqimlar miqyosi nihoyatda katta. Xozirgi kunda, AQShda tovonlarning yarali zararlanishini davolashda asosiy tibbiy xarajatlar narxi yiliga 5 milliard $ va qo`shimcha tibbiy xarajatlar 400 million $ tashkil etadi. Bundan kelib chiqib, profilaktik tadbirlarning o`tkazilishi iqtisodiy maqsadga muvofiqdir.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO`YXATI:

Алгоритмы специализированной медицинской помощи больным сахарным диабетом/ Дедов И.И., Шестакова М.В. – М., 2009

Аметов, А.С. Сахарный диабет 2 типа. Основы патогенеза и терапии/Аметов А.С. – М., 2004

Аметов, А.С., Демидова, Т.Ю., Мельник, А.В. Подходы к управлению сахарным диабетом 2 типа/Аметов А.С., Демидова Т.Ю., Мельник А.В. Русский медицинский журнал– 2005 – № 28 – с. 1933 – 1936

Аникин А.И. Значение оценки микроциркуляторных нарушений в хирургическом лечении гнойно-некротических поражений при синдроме диабетической стопы: дис. канд. мед.наук / А.И. Аникин. — М., 2009. — 146 с.

Аникин А.И. Комплексное хирургическое лечение больных с гнойно-некротическими поражениями на фоне синдрома диабетической стопы

/А.И. Аникин, В.А. Ступин, C.B. Горюнов В.В. Михальский // Эндокринная хирургия. 2010. - №6 (30). - С.43^17.

Анциферов М.Б., Методы диагностики и лечения диабетической макроангиопатии / Б.М. Анциферов, Д.Н. Староверова / Рус. Мед. журн. — 2003.-T.il, №27.-С. 167.

Анциферов, М.Б., Галстян, Г.Р., ТокмаковаЮ А.Ю., Дедов, И.И. Синдром диабетической стопы/Анциферов М.Б., Галстян Г.Р., Токмакова А.Ю., Дедов И.И. Сахарный диабет – 2001 - № 2 – 24-26.

Анциферов М.Б., Галстян Г.Р., Токмакова А.Ю., Удовиченко О.В. Синдром диабетической стопы. Атлас для врачей-эндокринологов. Москва. 2002.

Анциферов М.Б., Комелягина Е.Ю. Синдром диабетической стопы: современные направления в лечении и профилактике. // Русский медицинский журнал. Том 13 -№ 6.- 2005-С. 367-370.

Балаболкин М.И., Клебанова Е.М., Креминская В.М. Микроангиопатия – одно из сосудистых осложнений сахарного диабета. // Consilium medicum. - 2000. – Т. 2. - № 5.

Баркаган З.С. Нарушение обмена гомоцистеина у больных сахарным диабетом II типа / З.С. Баркаган, Т.А. Рудницкая, М.А. Колпаков // Тромбоз, гемостаз и реология. 2006. -№ 3- С. 20-25.

Бегма А. Н., Бегма И. В., Дёмин Д. И., Поташов Д.А.,Гурьева И.В.,Земляной А.Б. Оптимизация лечения нейроишемической формы синдрома диабетической стопы. // Здравоохранение Урала. – 2003. – № 4

Белигоцкий И.И. Применение озона для лечения гнойных ран / И.И. Белигоцкий, М. И. Спиридонов, А.И. Сероштанов // Клинич. хирургия.— 2004.-№ 5.-С. 52-55.

Белокуров Ю.Н. Озонотерапия гнойных ран / Ю.Н. Белокуров, В.В. Молодкин // 2-я Всерос. науч. практ. конф. «Озон в биологии и медицине»: тез. докл. Н. Новгород, 2003. - С.29.

Бехало В.А. Иммунобиологические особенности бактериальных клеток медицинских биопленок / В.А. Бехало, В.М.Бондаренко, Е.В., Е.В. Нагурская // Журн. Микробиологии. 2010. - № 4. - С.97-105.

Бордуновский В.Н. Хирургия диабетической стопы / Н.М. Грекова. -М.: «Медпрактика-М», 2009. 187 с.

Бреговский В.Б. Поражения нижних конечностей при

сахарном диабете. СПб.; 2004.

Бреговский В.Б. Поражения нижних конечностей при сахарном диабете / В.Б.Бреговский, A.A. Зайцев, А.Г. Залевская, О.И. Карпов // М.; СПб.: «Диля», 2004. -263с.

Брискин Б.С. Ультразвуковая кавитация в лечении гнойно-некротических осложнений синдрома диабетической стопы / Б.С. Брискин, М.В. Полянский, A.B. Прошин, В.Н. Храмилин // Инфекции в хирургии. — 2007. Т.5, №3. - С.33-39:

Василюк С.М. (2006) Патогенетичне обґрунтування комплексного хірургічного лікування хворих на синдром діабетичної стопи. Автореф. дис. … д-ра мед. наук. Тернопіль, 40 с.

Published

2023-03-17

How to Cite

Alijonov Dostonbek Anvarjon o‘g‘li, Xojimetov Davronbek Shuhratbekovich, Bektasheva Gulbaxor Muhammadisak qizi. (2023). QANDLI DIABETNING OG‘IR ASORATI DIABETIK TOVON SINDROMI (Adabiyotlar sharxi). IQRO , 3(1), 514–517. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/4173