ZAMONAVIY ADABIYOTDA DINIY SYUJETLAR: AN’ANA VA YANGICHA YONDASHUV
FarDU, Filologiya fanlari doktori, professor, Jo‘rayev Habibullo Abdusalomovich taqrizi ostida
Keywords:
agiografiya, xalq og‘zaki ijodi, syujet, sayyor syujet, syujetlar migratsiyasi, ijodiy niyat, ijtimoiy muhit.Abstract
mazkur maqolada agiografik asarlardagi syujet liniylarining o‘ziga xosligi haqidagi qarashlar bayon etilgan bo‘lib, mazkur tipdagi manbalarda an’ana va izdoshlik masalalariga ham to‘xtalib o‘tilgan. Xususan, adabiyotshunoslikdagi sayyor syujetlar yoki syujetlar migratsiyasining agiografik asarlarda boshqa adabiyot namunalaridan farqlanishi ahamiyatlidir. Agiografik asarlardagi syujet liniylari avval xalq og‘zaki ijodida shakllangan holda yozma adabiyotga ko‘chish barobarida ma’lum bir ijodkor tomonidan qayta ishlangandan so‘ng yangicha ohang bilan xalq og‘zaki ijodiga qayta ko‘chishi kabi holatlar ko‘zga tashlanadi. Shu bilan bir qatorda ijtimoiy-siyosiy jarayonlar natijasida agiografik syujet asosidagi voqea-hodislarning turli zamon va mokonda ijodkor tomonidan o‘ziga xos tarzda berilishi ahamiyatlidir. Turli davrlarda yaratilgan asalarda tipologik o‘xshashlikni yuzaga keltirgan syujet liniylari ma’lum bir e’tiqodiy qarshlar asosida shakllangan hisoblanadi. Ijodkorning ijodiy niyati va mahorati asosida agiografik xarakterdagi syujet liniylari o‘zigacha bo‘lgan davrda yaratilgan mazkur tipdagi asarlarning mazmunini saqlagan holda zamon bilan hamohang usulda bayon etishida namoyon bo‘ladi. Zero agiografik adabiyotdan ko‘zlangan maqsad ham asosi diniy tushunchlar bilan bog‘liq voqelarni so‘z san’ati orqali yoritib berishdan iborat. Natijada an’ana va izdoshlik bilan bir qatorda syujetlar migratsiaysi ham kuzatiladi.
References
Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish. Toshkent. Abdulla Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti. 2004.
Қуронов Д. Мамажонов З. ва бошқалар. Адбиётшунослик луғати. Тошкент. Академ нашр. 2013.
Носируддин Бурхонуддин Рабғузий. Қисаси Рабғузий. Тошкент. Ёшлар нашриёти. 2018.
Алишер Навоий. Тўла асарлар тўплами X жилдлик. Тарихи анбиё ва ҳукамо.VIII жилд. Тошкент. Ғафур Ғулом. 2013.
Ўзбек халқ ижоди. Кўп томлик. Кунтуғмиш. Тошкент. Ғафур Ғулом. 1975.
Ҳамид Олимжон. Танланган асарлар. Тошкент.
Alpomish. Toshkent. Sharq. 1998
Ойбек. Қутлуғ қон. Тошкент. Ғафур Ғулом. 1969.
Абдулла Қодирий. Танланган асарлар. Ўткан кунлар. Тошкент. Шарқ. 2014.
Алишер Навоий. Лисон ут-тайр. Тошкент. Янги аср авлоди.
Тоҳир Малик. Шайтанат. Учунчи китоб.
Sayidolimov, Javoxirbek Baxtiyorjon o‘g‘li agiografik adabiyotda tazkira // orienss. 2023. №12. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/agiografik-adabiyotda-tazkira (дата обращения: 09.01.2024).
Sayidolimov, Javoxirbek Baxtiyorjon o’g’li agiografik obrazlarning mazmun-mohiyatidagi evrilishlar // orienss. 2023. №3. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/agiografik-obrazlarning-mazmun-mohiyatidagi-evrilishlar (дата обращения: 09.01.2024).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo