FIZIKANING YANGI NAZARIYASI KO‘RA KOINOTNING KENGAYISHI

Authors

  • Jumayeva Raʼno Ilmiy rahbar
  • Botiraliyeva Mohira Zafarjon qizi Termiz davlat pedagogika insituti Tabiiy va aniq fanlar fakulteti Fizika ta’lim yo’nalishi 2-kurs talabsi

Keywords:

Statik koinot, energiya, materiya, qizil siljish,

Abstract

Ushbu maqolada koinotning kengaymasligi haqidagi nazariyalar ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. XX asr boshlarida yaratilgan statik koinot modeli, shuningdek, doimiy holat (Steady State) nazariyasi va “charchagan yorug‘lik” gipotezasi ko‘rib chiqiladi. Ushbu nazariyalar zamonaviy kuzatuv ma’lumotlari, xususan galaktikalarning qizil siljishi va kosmik mikroto‘lqin fon nurlanishi asosida baholanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, koinotning kengaymasligi haqidagi qarashlar tarixiy ahamiyatga ega bo‘lsa-da, hozirgi ilmiy dalillar bilan tasdiqlanmaydi.Olimlar koinotning kengayishi sarob bo'lishi mumkinligini ko'rsatadigan yangi, potentsial munozarali tadqiqotni taklif qilmoqdalar. Kosmosni bu qayta tasavvur qilish qorong'u energiya va qorong'u materiya sirini hal qiladi, olimlarning fikriga ko'ra, koinotdagi barcha energiya va materiyaning taxminan 95% ni tashkil qiladi va yashirin qolmaydi. Shuningdek, zamonaviy astrofizik tadqiqotlar asosida koinotning doimiy kengayib borayotgani  va bu jarayon koinot kelajagiga qanday ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi muhokama etiladi.

References

Stiven Xoking “QISQA TARIXIY VAQT”

MITIO KAKU “ IMKONSIZ FIZIKA”

KARL SAGAN "KOSMOS"

YAKOV PERELMAN “QIZIQARLI FIZIKA”

NİL DEGRASSE TAYSON “KOSMOS TEZLIGIDA ASTROFIZIKA

John Soltis, Arya Farahi, Dragan Huterer, C. Michael Liberato II Percent - Level test of Isotropic Expansion using Type Ia Supernovae (arxiv nusxasi).2019

Downloads

Published

2026-03-10 — Updated on 2026-03-10

Versions

How to Cite

Jumayeva Raʼno, & Botiraliyeva Mohira Zafarjon qizi. (2026). FIZIKANING YANGI NAZARIYASI KO‘RA KOINOTNING KENGAYISHI. IQRO , 20(02), 107–109. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/5630