QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘I (QQS) TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH MUAMMOLARI

Authors

  • Uchqunova Asalbonu G’olib qizi Shahrisabz davlat pedagogika instituti o’qituvchisi

Keywords:

qo‘shilgan qiymat solig‘i; QQS; soliq tizimi; soliq ma’murchiligi; VAT gap; elektron tijorat; raqamlashtirish; elektron hisob-faktura; fiskal samaradorlik; soliq islohoti

Abstract

Ushbu maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS) tizimini takomillashtirish bilan bog‘liq asosiy muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari tahlil qilinadi. Tadqiqotda QQS tizimi samaradorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi omillar, xususan, soliq bazasining torayishi, ko‘plab imtiyoz va istisnolar, QQS bo‘yicha yo‘qotishlar (VAT gap), QQSni qaytarish mexanizmidagi murakkabliklar, shuningdek, elektron tijorat va raqamli savdo sharoitida soliq ma’murchiligini yuritishdagi qiyinchiliklar ko‘rib chiqilgan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, QQS tizimini takomillashtirish uchun soliq bazasini optimallashtirish, asossiz imtiyozlarni qisqartirish, nazorat mexanizmlarini kuchaytirish, elektron hisob-faktura va raqamli monitoring vositalarini keng joriy etish, shuningdek, ijtimoiy adolatlilikni ta’minlovchi yondashuvlardan foydalanish zarur. Maqolada QQS tizimini modernizatsiya qilish fiskal barqarorlikni mustahkamlash, soliq tushumlarini oshirish va soliq ma’murchiligini soddalashtirishning muhim omili sifatida asoslab beriladi.

References

O‘zbekiston Respublikasi. O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. 2019 yil 30 dekabr, LEX.UZ. QQSni hisoblash, to‘lash, hisobga olish va qaytarish bilan bog‘liq umumiy huquqiy asoslarni belgilaydi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Qo‘shilgan qiymat solig‘i hamda chet el yuridik shaxslari bilan bog‘liq soliq ma’murchiligini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 489-son qaror. 2020 yil 14 avgust, LEX.UZ. QQS ma’murchiligini takomillashtirish, salbiy farqni qoplash va hisobvaraq-fakturalar yuritish tartiblarini belgilaydi.

O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi. QQSni qaytarib olish uchun ariza shart emas: salbiy summani hisobotda ko‘rsatish kifoya. Rasmiy axborot xabari. QQSni qaytarish mexanizmining soddalashtirilgan amaliy tartibini tushuntiradi.

Review.uz. QQSning salbiy summasini qoplash uchun soliq organlariga ariza bilan murojaat qilish talabi bekor qilinadi. Tahliliy material

O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi. Qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS) hisobot shaklini to‘ldirish bo‘yicha videoqo‘llanma. 2024. QQS hisobotlarini topshirish bo‘yicha amaliy ko‘rsatmalarni beradi.

ressive VAT.** IMF Working Paper; 2024. QQSning regressiv ta’sirini kamaytirish va fiskal samaradorlikni saqlash bo‘yicha yondashuvlarni yoritadi.

Worlon Tax Digitalization: Why Direct E-payments Matter.** World Bank Blogs; 2025. Soliq to‘lovlarini raqamlashtirish va elektron to‘lovlarning ma’murchilik samaradorligiga ta’sirini tushuntiradi. arda bitta toza, yakuniy maqola formatidagi “References” bo‘limi qilib ham qayta tartiblab beraman.

Downloads

Published

2026-04-06

How to Cite

Uchqunova Asalbonu G’olib qizi. (2026). QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘I (QQS) TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH MUAMMOLARI. IQRO , 21(1), 206–211. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/5953

Issue

Section

Articles