OITS VA OIV INFEKSIYASI: MIKROBIOLOGIK XUSUSIYATLARI, TASHXISI VA PROFILAKTIKASI

Authors

  • Abdurahmonova Karima TDTU Mikrobiologiya, virusologiya, immunologiya kafedrasi assistenti
  • Rahmatullayeva O‘g‘iloy TDTU Menejment, tibbiy biologiya, biotibbiyot muhandisligi va oliy hamshiralik ishi fakulteti, Oliy hamshiralik ish yoʻnalishi 1- kurs talabasi

Keywords:

OIV, OITS, retrovirus, CD4 limfotsit, immun tanqisligi, PZR, ELISA, antiretrovirus terapiya.

Abstract

 Ushbu maqola OIV infeksiyasi va OITSning mikrobiologik xususiyatlari, yuqish yo‘llari, laborator tashxisi, profilaktikasi hamda davolash tamoyillariga bag‘ishlangan. Odam immun tanqisligi virusi (OIV) Retroviridae oilasiga mansub bo‘lib, asosan immun tizimidagi CD4 limfotsitlarni zararlaydi. Natijada organizmning himoya kuchi pasayadi va opportunistik infeksiyalar rivojlanadi. Orttirilgan immun tanqisligi sindromi (OITS) esa OIV infeksiyasining yakuniy bosqichi hisoblanadi. Maqolada virusning tuzilishi, replikatsiya jarayoni, epidemiologiyasi, klinik bosqichlari, laborator diagnostika usullari va profilaktik choralar yoritilgan. Ayniqsa, ELISA, immunoblot va PZR kabi serologik hamda molekulyar diagnostika usullarining ahamiyati alohida ko‘rsatib o‘tilgan. Profilaktik choralarga sog‘lom turmush tarzi, donor qonini nazorat qilish, steril tibbiy asboblardan foydalanish va o‘z vaqtida antiretrovirus terapiya kiradi. Erta tashxis va muntazam davolash bemorlarning umr davomiyligi hamda hayot sifatini sezilarli darajada yaxshilaydi. OIV infeksiyasi bugungi kunda ham global tibbiy va ijtimoiy muammo bo‘lib qolmoqda.

References

Ivanov I.I. Virusologiya asoslari. – Toshkent: Medicina, 2018. – 256 b.

Karimov Sh.K. OIV infeksiyasining laborator tashxisi // Tibbiyot jurnali, 2020. – №2. – B. 15–22.

Xodjayev D.X. Immun tanqisligi kasalliklari: avtoref. diss. – Toshkent, 2017. – 32 b.

Axmedov G.A. Zamonaviy virusologiya usullari // Respublika ilmiy konferensiyasi materiallari. – Samarqand, 2021. – B. 44–48.

Rasulov A.B. Infeksion kasalliklar mikrobiologiyasi. – Buxoro: Fan, 2019. – 198 b.

OIV infeksiyasi // Uzpedia.

Inson immunitet tanqisligi virusining hujayradagi replikatsiyasi // ilmiy maqola.

Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2023.

Molecular Virology // PubMed Central (PMC).

Laboratory Diagnosis of HIV // Indian Journal of Sexually Transmitted Diseases and AIDS.

World Health Organization (WHO) – HIV/AIDS Guidelines

Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – HIV Basics

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi OIV/OITS bo‘yicha metodik qo‘llanmalari.

Downloads

Published

2026-05-14

How to Cite

Abdurahmonova Karima, & Rahmatullayeva O‘g‘iloy. (2026). OITS VA OIV INFEKSIYASI: MIKROBIOLOGIK XUSUSIYATLARI, TASHXISI VA PROFILAKTIKASI. IQRO , 21(2), 861–865. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7161