NEFT TARKIBIDAGI SMOLA-ASFALTEN MODDALAR, PARAFIN VA XLORID TUZLARINI GOST VA ASTM STANDARTLARI ASOSIDA ANIQLASH
Keywords:
neft, asfalten, smola, parafin, xlorid tuzlari, GOST, ASTM, xromatografiya, titrlash, korroziya.Abstract
Ushbu maqolada neftni qayta ishlash texnologiyasi va sifat ko‘rsatkichlariga bevosita ta’sir etuvchi asosiy komponentlar — smola-asfalten moddalar, parafinlar hamda xlorid tuzlarini aniqlashning standartlashtirilgan usullari tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida GOST 11851, ASTM D3279 va GOST 21534 standartlariga asoslangan laboratoriya metodologiyalari bosqichma-bosqich qo‘llanildi. Eksperimental jarayonda asfaltenlarni dastlabki bosqichda yengil fraksiyalar yordamida cho‘ktirish va smolalarni xromatografik ajratib olish orqali, parafin kristallanishini aniqlashdagi tahliliy xatoliklar minimal darajaga tushirildi. Titrimetrik va massaviy hisoblash formulalari yordamida olingan natijalar neft tarkibidagi og‘ir komponentlarning aniq miqdoriy ulushini ko‘rsatib berdi. Shuningdek, neft tarkibidagi korrozion faol xlorid tuzlarini potensiometrik titrlash orqali aniqlash mexanizmi yoritildi.
Tavsiya etilgan tahlil tizimi va olingan natijalar neftni qayta ishlash korxonalarida xomashyo sifatini nazorat qilish, quvurlar korroziyasining oldini olish va texnologik jarayonlarni optimallashtirishda muhim amaliy ahamiyatga ega.
References
GOST 11851-85. Neft. Parafinlarni aniqlash usuli.
ASTM D 3279-07 n-geptanda erimaydigan moddalar miqdorini aniqlashning standart usuli.
GOST 21534-76 Neft. Xlorli tuzlar miqdorini aniqlash usuli.
Murodov M. N, Ahmedov B. R “Neft va gaz kondensatini qayta ishlash sanoati va fizik-kimyoviy tahlil usullari” Toshkent 2024. Turon Press.
Speight, J. G. The Chemistry and Technology of Petroleum. 6th ed. CRC Press, 2020. 1004 p.
Akbarov H. I, Tojiyev P. J. Neft tarkibidagi yuqori molekulali smola-asfalten moddalarining xromatografik ajratilishi va ularning tarkibiy tahlili. Oʻzbekiston Kimyo Jurnali. 2022. № 3.45–52bet.
Siddiquee M. N., de Klerk A. Chromatographic separation and quantification of petroleum resins and asphaltenes: A review of standard methods. Fuel Processing Technology. 2025. Vol. 268. – P. 107–115.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo