O'ZBEKISTONDA DEPOZIT DOLLARIZATSIYASINING OMILLARI VA DEDOLLARIZATSIYA ISTIQBOLLARI: EKONOMETRIK TAHLIL

Authors

  • Jo'rayev Shoxruxbek Ahmadxon o'g'li Bank-moliya akademiyasi magistranti

Keywords:

dollarizatsiya, valyuta operatsiyalari, monetar siyosat, ekonometrik modellashtirish, VAR, institutsional sifat, dedollarizatsiya, O'zbekiston.

Abstract

 Mazkur maqolada O'zbekistonda valyuta munosabatlari liberallashtirilgandan keyingi davrda (2017–2025) depozit dollarizatsiyasini belgilovchi omillar ekonometrik usullar yordamida tahlil qilinadi hamda dedollarizatsiya istiqbollari baholanadi. Tadqiqotda tavsifiy statistika, ADF birlik ildiz testi, vektor avtoregressiya (VAR) modeli, panel/vaqtli qator regressiyasi va stsenariyli prognozlashtirish qo'llanildi. Natijalar institutsional sifat dollarizatsiyaga foiz stavkalari farqidan kam bo'lmagan kuchli ta'sir ko'rsatishini, dollarizatsiyaning yuqori inertligini (gisterezis) va kompleks siyosat sharoitida uni 2032-yilga kelib 25,5 foizgacha pasaytirish mumkinligini ko'rsatadi. Tadqiqot natijalari moneta

References

Calvo, G.A. and Reinhart, C.M. (2002) 'Fear of floating', Quarterly Journal of Economics, 117(2), pp. 379–408.

Ize, A. and Levy-Yeyati, E. (2003) 'Financial dollarization', Journal of International Economics, 59(2), pp. 323–347.

International Monetary Fund (2024) Republic of Uzbekistan: Article IV Consultation. Washington, D.C.: IMF.

Reinhart, C.M., Rogoff, K.S. and Savastano, M.A. (2014) 'Addicted to dollars', Annals of Economics and Finance, 15(1), pp. 1–50.

Karimov, R. and Mullajonov, Sh. (2022) 'Monetar siyosat va valyuta kursi dinamikasi o'rtasidagi bog'liqlik', Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 5(2), 45–58-betlar.

Toymuhammedov, I. (2023) 'O'zbekistonda dollarizatsiya jarayonlari va uni kamaytirish yo'llari', Moliya va bank ishi, 4(1), 22–34-betlar.

O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2025) Statistik byulleten va valyuta ko'rsatkichlari. Mavjud: https://cbu.uz

World Bank (2024) Worldwide Governance Indicators. Mavjud: https://databank.worldbank.org

Downloads

Published

2026-06-09

How to Cite

Jo'rayev Shoxruxbek Ahmadxon o'g'li. (2026). O’ZBEKISTONDA DEPOZIT DOLLARIZATSIYASINING OMILLARI VA DEDOLLARIZATSIYA ISTIQBOLLARI: EKONOMETRIK TAHLIL. IQRO , 22(01), 2042–2047. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8560