KO‘HNUR KONIDA GIDROGEOLOGIK XUSUSIYATLARNI URAN MA’DANLASHUVIGA BEVOSITA TA’SIRI (MARKAZIY QIZILQUM)

Authors

  • Olovov Xusniddin Xujaxmatovich
  • Elibayev Bekzod Abdixaliqovich
  • Alikulov Azzam Xolmuminovich
  • Rasulmuxamedova Xilola Ramzidinovna

Keywords:

cho‘l hududlarida yer osti suvlari, ichimlik, qishloq xo‘jaligi va sanoat ehtiyojlari

Abstract

Qizilqum hududida yer osti suvlarining ekologik va iqtisodiy ahamiyati, ularning shakllanishi, gidrogeologik sharoitlari hamda bugungi kundagi muammolari tahlil qilingan. Qizilqum hududi katta qismi cho‘l hududlaridan tashkil topganligi sababli, cho‘l hududlarida yer osti suvlari, ichimlik, qishloq xo‘jaligi va sanoat ehtiyojlari uchun asosiy manba ekanligi ta’kidlanadi. Shu sababli, ko‘rilayotgan maqolamizda Qizilqum hududida joylashgan Ko‘xnur koni misolida keltirmoqchimiz. Ko‘xnur koni Markaziy Qizilqum uranli ma’dan hududining shimoliy qismida joylashgan bo‘lib, gidrogeologik va muhandislik-geologik geotexnologik sharoitlari o‘rganilgan. Burg‘ilash ishlari natijasida konyak-santon va maastrixt gorizontlarida 14 ta quduq qazilib, ularning suv-geologik parametrlari aniqlangan. Tadqiqotlar suv qatlamlarining yaxshi filtrlash xususiyatlarga ega ekanligini, suv oqimi 4-9 m³/soat, filtrlash koeffisienti 1,1-3,0 m/kun, suv o‘tkazuvchanligi esa 36-76 m²/kun oralig‘ida ekanini ko‘rsatdi. O‘tkazilgan kimyoviy tahlillar natijasida konyak-santon gorizonti suvlarining sulfat-xloridli, maastrixt gorizonti suvlarining esa sulfat-xlorid kalsiy-magniyli tarkibda ekani aniqlandi. Radiy va uran miqdori ham aniqlanib, suv qatlamlarining yemirish (PV) usuli orqali uran qazib olish uchun qulay sharoitga ega ekanligi tavsiflandi.

References

Navoiyuran DK “Uran va noyob metallar geologiyasi” IIChM fond ma’lumotlaridan foydalanildi.

Xolmirzaev A. O‘zbekiston hududidagi yer osti suvlarida uran miqdorini o‘lchash va tahlil qilish. Gidrogeokimyo jurnali, 12(3), 45–52.

Karimov B. Samarqand viloyatidagi yer osti suvlarida uran kontsentratsiyasining ekologik xavflari. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish jurnali, 10(2), 123–130.

Saidov S. Jizzax viloyatidagi yer osti suvlarida uran kontsentratsiyasining ekologik ta’siri. Atrof-muhitni muhofaza qilish jurnali, 5(1), 56–60.

Ismailov I. Buxoro viloyatidagi yer osti suvlarida uran kontsentratsiyasining ekologik xavflari. Geologiya va mineral resurslar jurnali, 3(2), 78–82.

Nazarov N. Xorazm viloyatidagi yer osti suvlarida uran miqdorini o‘lchash va tahlil qilish. Yer resurslari va ekologiya ilmiy to‘plami, 2(1), 45–48.

Sultonov S. Navoiy viloyatidagi yer usti va yer osti suvlarida uran kontsentratsiyasining ekologik ta’siri. Atrof-muhitni muhofaza qilish jurnali, 1(4),

–127.

Mamatov M. Qashqadaryo viloyatidagi yer osti suvlarida uran va boshqa og‘ir metallar miqdorini baholash. Suv resurslari va ekologiya ilmiy to‘plami, 9(2), 67–72.

Shukurov A. Navoiy viloyatidagi yer osti suvlarida uran kontsentratsiyasining ekologik xavflari. Geologiya va mineral resurslar jurnali, 6(1), 45–48.

Tashkent T. Toshkent viloyatidagi yer osti suvlarida uran miqdorini o‘lchash va tahlil qilish. Yer resurslari va ekologiya ilmiy to‘plami, 5(3), 123–126.

Karimov K. Samarqand viloyatidagi yer osti suvlarida uran kontsentratsiyasining ekologik ta’siri. Atrof-muhitni muhofaza qilish jurnali, 4(2), 67–72.

Kamilov K. Buxoro viloyatidagi yer osti suvlarida uran kontsentratsiyasining ekologik xavflari. Geologiya va mineral resurslar jurnali, 2(3), 78–82.

Saidov S. Jizzax viloyatidagi yer osti suvlarida uran miqdorini o‘lchash va tahlil qilish. Yer resurslari va ekologiya ilmiy to‘plami, 1(2), 45–48.

Jalilov S. Toshkent viloyatidagi yer osti suvlarida og‘ir metallar va uran kontsentratsiyasi. Geologiya va mineral resurslar jurnali, 1(4), 112–118.

Khamidov K. Surxondaryo viloyatidagi yer osti suvlarida uran miqdorini baholash. Suv resurslari va ekologiya ilmiy to‘plami, 2(3), 89–93.

Downloads

Published

2026-08-15

How to Cite

Olovov Xusniddin Xujaxmatovich, Elibayev Bekzod Abdixaliqovich, Alikulov Azzam Xolmuminovich, & Rasulmuxamedova Xilola Ramzidinovna. (2026). KO‘HNUR KONIDA GIDROGEOLOGIK XUSUSIYATLARNI URAN MA’DANLASHUVIGA BEVOSITA TA’SIRI (MARKAZIY QIZILQUM). IQRO , 23(01), 269–275. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8899