UMURTQA POG‘ONASI DISK CHURRALARINI ENDOSKOPIK USULDA DAVOLASH: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA KLINIK SAMARADORLIK

Authors

  • Odiljonov G'iyosjon O'tkirjon o'g'li Toshkent viloyati Qibray tuman tibbiyot birlashmasi ortoped-travmatolog shifokori

Keywords:

umurtqa pog‘onasi, umurtqalararo disk churrasi, endoskopik diskektomiya, minimal invaziv jarrohlik, neyroxirurgiya, transforaminal yondashuv, interlaminar yondashuv, mikrodisektomiya, operatsiyadan keyingi tiklanish

Abstract

Umurtqalararo disk churrasi umurtqa pog‘onasi degenerativ-distrofik kasalliklarining keng tarqalgan ko‘rinishlaridan biri bo‘lib, nerv ildizlarining kompressiyasi, og‘riq sindromi, sezuvchanlikning buzilishi va harakat faoliyatining cheklanishiga olib kelishi mumkin. Zamonaviy neyroxirurgiyada disk churralarini davolashda minimal invaziv texnologiyalar, xususan, endoskopik diskektomiya usuli muhim o‘rin egallaydi. Mazkur maqolada umurtqalararo disk churralarini endoskopik usulda davolashning zamonaviy tamoyillari, bemorlarni operatsiyaga tanlash mezonlari, jarrohlik amaliyotining asosiy bosqichlari, klinik samaradorligi va ehtimoliy asoratlari yoritiladi. Shuningdek, transforaminal va interlaminar endoskopik yondashuvlarning o‘ziga xos xususiyatlari, ularning an’anaviy mikrodisektomiya bilan qiyosiy jihatlari tahlil qilinadi. Zamonaviy ilmiy tadqiqotlar endoskopik diskektomiya ayrim bemorlarda operatsiya vaqtida qon yo‘qotilishini kamaytirish, shifoxonada qolish muddatini qisqartirish va operatsiyadan keyingi tiklanishni tezlashtirish imkonini berishini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, davolash natijalari churraning joylashuvi, morfologiyasi, bemorning klinik holati va jarrohning tajribasiga bog‘liq. Maqolada ushbu usulning klinik amaliyotdagi ahamiyati hamda bemorlarni individual yondashuv asosida davolash zarurati muhokama qilinadi.

References

Mahalliy va mintaqaviy manbalar

Якубов А.Т., Алиев М.А., Турсунов Ж.Г. Comparative analysis of endoscopic and microdiscectomy for lumbar disc herniations in the conditions of the Republic of Uzbekistan // Журнал неврологии и нейрохирургических исследований. — 2026. — Т. 7, №2.

Шатурсунов Ш.Ш., Мирзахонов С.А., Эшкулов Д.И. Хирургическое лечение межпозвонковых дисков поясничного отдела позвоночника способом эндоскопической микродискэктомии // Сборник материалов Республиканского научно-практического мероприятия. — Ташкент, 2024.

Шатурсунов Ш.Ш., Мирзахонов С.А. Эндоскопическая микродискэктомия при грыжах межпозвонковых дисков поясничного отдела позвоночника // Вестник экстренной медицины. — Ташкент, 2021. — Т. 14, №2. — С. 114–115.

Бердиев Д.О. Организация высокотехнологичной нейрохирургической помощи и оценка качества жизни пациентов Навоийской области: обзор литературы. — Навои, 2026.

Бердиев Д.О., Ахмедов М.Э., Мирзаев А.У. Современное нейрохирургическое лечение и оценка качества жизни пациентов Навоийской области. — Навои, 2026.

Коновалов А.Н., Крылов В.В. Нейрохирургия: руководство для врачей. — Москва: ГЭОТАР-Медиа.

Гафуров У.У., Каримов Н.Х. Хирургическое лечение грыж межпозвонковых дисков // Вестник СамГМУ.

Xalqaro ilmiy manbalar

Cai B.T., Yang F., Wang D.C. Is Endoscopic Surgery a Safe and Effective Treatment for Lumbar Disc Herniation? A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials // Global Spine Journal. — 2025. — Vol. 15, No. 3. — P. 1855–1868. doi:10.1177/21925682241299326.

Yong J.H., Wang E., Chin B.Z., Hey H.W.D. Full-endoscopic versus microscopic lumbar discectomy for lumbar disc herniation: a systematic review and meta-analysis of 4,186 cases // Spine Journal. — 2026. — Vol. 26, No. 5. — P. 981–995. doi:10.1016/j.spinee.2025.12.016.

Feng Z., Zhao Z., Cui W., Meng X., Hai Y. Unilateral biportal endoscopic discectomy versus microdiscectomy for lumbar disc herniation: a systematic review and meta-analysis // European Spine Journal. — 2024. — Vol. 33, No. 6. — P. 2139–2153. doi:10.1007/s00586-023-08116-2.

Waseem M.H., Abideen Z.U., Ahsan M., et al. Comparing unilateral biportal endoscopic discectomy versus microdiscectomy for lumbar disc herniation: a systematic review and meta-analysis // Global Spine Journal. — 2026. — Vol. 16, No. 5. — P. 2452–2467. doi:10.1177/21925682251412289.

Waseem M.H., Abideen Z.U., Abbas S., et al. Comparing unilateral biportal endoscopic discectomy versus percutaneous endoscopic lumbar discectomy for single-level lumbar disc herniation: a systematic review and meta-analysis // European Spine Journal. — 2026. doi:10.1007/s00586-026-09879-0.

Endoscopic discectomy for L4-L5 disc herniation: a meta-analysis comparing transforaminal and interlaminar approaches // 2026.

Patel T., Farhan M., Hamza D.N., et al. Comparative effectiveness of minimally invasive endoscopic discectomy versus conventional surgical techniques for lumbar disc herniation: a systematic review and meta-analysis // Annals of Medicine & Surgery. — 2025. — Vol. 87, No. 10. — P. 6661–6674. doi:10.1097/MS9.0000000000003689.

The utilization of percutaneous endoscopic lumbar discectomy in recurrent lumbar disc herniation: a systematic review and meta-analysis // Journal of Spine Surgery. — 2025. — Vol. 11, No. 1. — P. 45–64. doi:10.21037/jss-24-47.

Ruetten S., Komp M., Merk H., Godolias G. Full-endoscopic interlaminar and transforaminal lumbar discectomy versus conventional microsurgical technique: a prospective, randomized, controlled study // Spine. — 2008. — Vol. 33, No. 9. — P. 931–939.

Ahn Y. Transforaminal percutaneous endoscopic lumbar discectomy: technical tips to prevent complications // Expert Review of Medical Devices. — 2012. — Vol. 9, No. 4. — P. 361–366.

Ahn Y. Endoscopic spine discectomy: indications and outcomes // International Orthopaedics. — 2016. — Vol. 40. — P. 505–512.

Kambin P., Sampson S. Posterolateral percutaneous suction-excision of herniated lumbar intervertebral discs // Clinical Orthopaedics and Related Research. — 1986. — No. 207. — P. 37–43.

Gibson J.N.A., Waddell G. Surgical interventions for lumbar disc prolapse // Cochrane Database of Systematic Reviews. — 2007. — Issue 2. — CD001350.

Kreiner D.S., Hwang S.W., Easa J.E., et al. An evidence-based clinical guideline for the diagnosis and treatment of lumbar disc herniation with radiculopathy // The Spine Journal. — 2014. — Vol. 14, No. 1. — P. 180–191.

Benzakour T., Igoumenou V., Mavrogenis A.F., Benzakour A. Current concepts for lumbar disc herniation // International Orthopaedics. — 2019. — Vol. 43. — P. 841–851.

Yu P., Mao F., Chen J., et al. Characteristics and mechanisms of resorption in lumbar disc herniation // Arthritis Research & Therapy. — 2022. — Vol. 24. — Article 205.

Kim C.H., Chung C.K., Park C.S. Reoperation rate after surgery for lumbar herniated intervertebral disc disease // Spine. — 2018. — Vol. 43, No. 14. — P. 985–992.

Wang H., Zhou Y., Li C., Liu J. Endoscopic versus open discectomy for lumbar disc herniation: a systematic review and meta-analysis // Medicine. — 2019. — Vol. 98, No. 45. — e17881.

Alvi M.A., et al. The role of minimally invasive spine surgery in the treatment of lumbar disc herniation: systematic review and meta-analysis // Neurosurgical Review.

Gibson J.N.A., Cowie J.G., Iprenburg M. Transforaminal endoscopic spinal surgery: the future “gold standard” for discectomy? // The Spine Journal.

Ruetten S., Komp M., Godolias G. An extreme lateral access for the surgery of lumbar disc herniation // Spine.

Mayer H.M., Brock M. Percutaneous endoscopic lumbar discectomy // Neurosurgical Review.

Telfeian A.E., Jasperse B., Wagner R., et al. Transforaminal endoscopic spine surgery for lumbar disc herniation: clinical outcomes and technical considerations.

Choi G., Lee S.H., Bhanot A., Raiturker P.P., Chae Y.S. Percutaneous endoscopic discectomy for extraforaminal lumbar disc herniations: technique and clinical results // Spine.

Lee S., Kim S.K., Lee S.H., et al. Percutaneous endoscopic lumbar discectomy for migrated disc herniation: classification and clinical outcomes.

Mayer H.M. Minimally invasive spine surgery: state of the art, current and future directions // European Spine Journal.

Yeung A.T., Tsou P.M. Posterolateral endoscopic excision for lumbar disc herniation: surgical technique, outcome, and complications // Spine.

Choi K.C., Lee J.H., Kim J.S., et al. Unilateral biportal endoscopic spinal surgery for lumbar disc herniation: clinical outcomes and technical considerations.

Kim J.E., Choi D.J. Clinical outcomes of unilateral biportal endoscopic lumbar discectomy compared with microscopic discectomy.

Park S.M., Kim H.J., Lee S.Y., et al. Unilateral biportal endoscopic discectomy for lumbar disc herniation: a systematic review.

Ahn Y., Lee S.H., Park W.M., Lee H.Y., Shin S.W., Kang H.Y. Percutaneous endoscopic lumbar discectomy for recurrent disc herniation: clinical outcomes.

Choi G., Prada N., Modi H.N., et al. Percutaneous endoscopic lumbar discectomy for lumbar disc herniation.

Downloads

Published

2026-10-05

How to Cite

Odiljonov G'iyosjon O'tkirjon o'g'li. (2026). UMURTQA POG‘ONASI DISK CHURRALARINI ENDOSKOPIK USULDA DAVOLASH: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA KLINIK SAMARADORLIK. IQRO , 24(01), 218–231. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9345