VOYAGA YETMAGANLARGA NISBATAN ZO‘RAVONLIKNING SHAKLLANISHIDA IJTIMOIY STEREOTIPLAR VA PSIXOLOGIK USTANOVKALARNING TA’SIR MEXANIZMLARI
Keywords:
voyaga yetmaganlar, zo‘ravonlik, ijtimoiy stereotip, psixologik ustanovka, ijtimoiy me’yor, jismoniy jazo, tarbiyaviy qarash, profilaktikaAbstract
Maqolada voyaga yetmaganlarga nisbatan zo‘ravonlikning yuzaga kelishi va takrorlanishida ijtimoiy stereotiplar hamda psixologik ustanovkalarning o‘rni nazariy jihatdan o‘rganiladi. Jismoniy jazoni tarbiyaviy vosita deb qabul qilish, bolaning fikrini qadrsizlantirish, oilaviy muammolarni yashirish va kattalar hokimiyatini mutlaqlashtirish kabi tasavvurlarning xulq-atvorga ta’siri tahlil qilinadi. Rejalashtirilgan xulq-atvor, ijtimoiy o‘rganish va ekologik yondashuvlar asosida stereotipdan zo‘ravonlik xavfigacha bo‘lgan oraliq mexanizmlar tizimlashtiriladi. Ish mavjud ilmiy adabiyotlar tahliliga asoslangan bo‘lib, yangi empirik kuzatuv natijasi sifatida talqin etilmaydi. Zo‘ravonlikni oqlovchi qarashlarni o‘zgartirish, ijobiy tarbiya me’yorlarini mustahkamlash va bolalar uchun xavfsiz murojaat muhitini yaratish bo‘yicha nazariy takliflar ishlab chiqiladi.
References
World Health Organization. INSPIRE: Seven Strategies for Ending Violence Against Children. Geneva: WHO; 2016. ISBN 9789241565356.
Ajzen I. The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 1991;50(2):179–211. DOI: 10.1016/0749-5978(91)90020-T.
Bandura A. Social Learning Theory. Englewood Cliffs: Prentice Hall; 1977.
Belsky J. Child maltreatment: An ecological integration. American Psychologist. 1980;35(4):320–335. DOI: 10.1037/0003-066X.35.4.320.
Gershoff E.T., Grogan-Kaylor A. Spanking and child outcomes: Old controversies and new meta-analyses. Journal of Family Psychology. 2016;30(4):453–469. DOI: 10.1037/fam0000191.
World Health Organization. INSPIRE Handbook: Action for Implementing the Seven Strategies for Ending Violence Against Children. Geneva: WHO; 2018. ISBN 9789241514095.
Bronfenbrenner U. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. Cambridge: Harvard University Press; 1979.
Gershoff E.T., Grogan-Kaylor A. Race as a moderator of associations between spanking and child outcomes. Family Relations. 2016;65(3):490–501. DOI: 10.1111/fare.12205.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo