D VITAMININING TIMUS VA TALOQDAGI IMMUNOMORFOLOGIK JARAYONLARDAGI ROLI VA FUNKSIONAL AHAMIYATI

Authors

  • Nizomov Oybek Farux o‘g‘li Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti, O‘qituvchi-stajyor, Farg‘ona, O‘zbekiston

Keywords:

D vitamini, kalsitriol, VDR retseptori, timus, taloq, gistologiya, morfometriya, cTEC/mTEC, Hassall tanachalari, PALS, germinativ markaz, apoptoz

Abstract

Ushbu adabiyotlar sharhida D vitaminining (kalsiferol) organizmning markaziy (timus) va periferik (taloq) immun a'zolaridagi immunomorfologik, gistomorfologik, ultrastrukturaviy va mikroskopik jarayonlarga ko‘rsatadigan ta'siri hamda uning funksional ahamiyati so‘nggi ilmiy manbalar asosida atrofli tahlil qilingan. Maqolada D vitaminining faol metaboliti bo‘lmish kalsitriol va uning yadroviy retseptorlari (VDR) orqali timotsitlar diffensirovkasi, timus epitelial hujayralarining (TEC) ultrastrukturasi, Hassall tanachalari morfogenezi, taloq oq va qizil pulpasining gisto-arxitektonikasi hamda periarterial limfatik g‘iloflar (PALS) va germinativ markazlar dinamikasi yoritilgan. Shuningdek, gistoximik va gistomorfometrik ko‘rsatkichlar, apoptozning submicroscopic mexanizmlari va sohada hali o‘z yechimini topmagan dolzarb muammolar batafsil ko‘rib chiqilgan.

References

Baeke, F., Takiishi, T., Korf, H., Gysemans, C., & Mathieu, C. (2010). Vitamin D: modulator of the immune system. Current Opinion in Pharmacology, 10(4), 482-496.

Mora, J. R., Iwata, M., & von Andrian, U. H. (2008). Vitamin effects on the immune system: vitamins A and D take centre stage. Nature Reviews Immunology, 8(9), 685-698.

Prietl, B., Treiber, G., Pieber, T. R., & Amrein, K. (2013). Vitamin D and immune function. Nutrients, 5(7), 2502-2521.

Van Belle, T. L., Gysemans, C., & Mathieu, C. (2011). Vitamin D in autoimmunity: molecular mechanisms and therapeutic potential. Clinical Reviews in Allergy & Immunology, 40(3), 156-163.

Kammeyer, A., & Luiten, R. M. (2015). Oxidation events and skin aging: Vitamin D and its receptors in immune regulation. Journal of Dermatological Science, 77(1), 3-9.

Zold, E., Szodoray, P., Nakken, B., Barath, S., & Bodolay, E. (2011). Effects of vitamin D replacement on Th17 cells and regulatory T cells in systemic sclerosis. Rheumatology, 50(6), 1090-1095.

Carlberg, C., & Campbell, M. J. (2013). Vitamin D genomics: from genome-wide binding to dynamic gene regulation. The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology, 136, 268-274.

Dankers, W., Colin, E. M., van Hamburg, J. P., & Lubberts, E. (2017). Vitamin D in autoimmunity: molecular mechanisms and therapeutic potential. Frontiers in Immunology, 7, 697.

Downloads

Published

2026-10-11

How to Cite

Nizomov Oybek Farux o‘g‘li. (2026). D VITAMININING TIMUS VA TALOQDAGI IMMUNOMORFOLOGIK JARAYONLARDAGI ROLI VA FUNKSIONAL AHAMIYATI. IQRO , 24(01), 739–743. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9478