OLIY TA’LIMDA ONLAYN ADAPTIV TA’LIM TIZIMLARINI JORIY ETISHNING PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARI VA BOSQICHLARI

Authors

  • Kobulova Moxinabonu Avazbekovna Andijon Davlat Tibbiyot Instituti, Biologik fizika, informatika, tibbiy va biotexnologiyalar kafedrasi PhD v. b. dotsenti

Keywords:

adaptiv ta’lim, onlayn ta’lim, sun’iy intellekt, pedagogik shart-sharoitlar, raqamli-pedagogik kompetensiya, LMS, oliy ta’lim, individual ta’lim trayektoriyasi

Abstract

Maqolada oliy ta’lim muassasalarida sun’iy intellektga asoslangan onlayn adaptiv ta’lim tizimlarini joriy etishning pedagogik shart-sharoitlari va bosqichlari asoslangan. Tadqiqotda xorijiy ilmiy adabiyotlar, meta-tahlillar, xalqaro tashkilotlarning tavsiyalari va O‘zbekiston Respublikasining ta’limni raqamlashtirishga oid me’yoriy hujjatlari tizimli tahlil qilingan. Natijada beshta pedagogik shart-sharoit: ta’lim mazmunini bilim komponentlari asosida modullashtirish, uzluksiz diagnostik-baholash tizimi, o‘qituvchining raqamli-pedagogik kompetensiyasi va «inson nazorati» tamoyili, talabalarning o‘zini o‘zi boshqarish ko‘nikmalari hamda texnik-tashkiliy va me’yoriy ta’minot aniqlangan. Adaptiv ta’limni to‘rt bosqichda — tayyorgarlik, pilot, kengaytirish va institutsionallashtirish — joriy etish modeli hamda samaradorlikni baholash mezonlari taklif etilgan.

References

Teshaboeva, Z. T., & Kobulova, M. A. (2023). Issues of integration of science, education and business as a necessary condition for innovative economy. In Economic Sciences. Colloquium journal (No. 2, p. 161).

Тешабоева, З. Т., & Кобулова, М. А. (2024). Совершенствование методов привлечения студентов к науке и исследованиям в ВУЗах. Science and innovation, 3(Special Issue 15), 442-444.

Ismanova, A., Gulamov, S., & Kobulova, M. (2023). Online Learning Evolution: Adaptive Systems Leading Education’s Future. In Proceedings of the 2nd Pamir Transboundary Conference for Sustainable Societies (PAMIR-2 2023) (pp. 760-763).

Кобулова, М. А. (2024). Основные направления использования компьютерных технологий в адаптивных онлайн обучающих системах. Universum: психология и образование, (10 (124)), 14-16.

Abdelrahman G., Wang Q., Nunes B. Knowledge tracing: A survey // ACM Computing Surveys. – 2023. – Vol. 55, № 11. – Article 224.

Brusilovsky P. Adaptive hypermedia // User Modeling and User-Adapted Interaction. – 2001. – Vol. 11, № 1–2. – P. 87–110.

Kabudi T., Pappas I., Olsen D.H. AI-enabled adaptive learning systems: A systematic mapping of the literature // Computers and Education: Artificial Intelligence. – 2021. – Vol. 2. – 100017.

Hake R.R. Interactive-engagement versus traditional methods: A six-thousand-student survey of mechanics test data for introductory physics courses // American Journal of Physics. – 1998. – Vol. 66, № 1. – P. 64–74.

Mishra P., Koehler M.J. Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge // Teachers College Record. – 2006. – Vol. 108, № 6. – P. 1017–1054.

Koedinger K.R., Corbett A.T., Perfetti C. The Knowledge-Learning-Instruction framework: Bridging the science-practice chasm to enhance robust student learning // Cognitive Science. – 2012. – Vol. 36, № 5. – P. 757–798.

Kulik J.A., Fletcher J.D. Effectiveness of intelligent tutoring systems: A meta-analytic review // Review of Educational Research. – 2016. – Vol. 86, № 1. – P. 42–78.

Ma W., Adesope O.O., Nesbit J.C., Liu Q. Intelligent tutoring systems and learning outcomes: A meta-analysis // Journal of Educational Psychology. – 2014. – Vol. 106, № 4. – P. 901–918.

Miao F., Holmes W. Guidance for generative AI in education and research. – Paris: UNESCO, 2023.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 8 oktyabrdagi PF-5847-son «O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi Farmoni.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 5 oktyabrdagi PF-6079-son «“Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024 yil 14 oktyabrdagi PQ-358-son «2030 yilgacha sun’iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi qarori.

Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017.

Downloads

Published

2026-10-14

How to Cite

Kobulova Moxinabonu Avazbekovna. (2026). OLIY TA’LIMDA ONLAYN ADAPTIV TA’LIM TIZIMLARINI JORIY ETISHNING PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARI VA BOSQICHLARI. IQRO , 24(01), 900–905. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9552