İŞĞALDAN AZAD EDİLMİŞ ƏRAZİLƏRDƏ KƏNDLƏRİN VƏ TARİXİ ABİDƏLƏRİN BƏRPASI

Authors

  • Kərimova Nigar ADPU-nun nəzdində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kolleci, Müəllim

Keywords:

Qarabağa qayıdış, qayıdış konsepsiyası, tarixi bərpa, social-iqtisadi inkişaf, mədəni irsin mühafizəsi

Abstract

Azərbaycanın müasir tarixində 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra başlanmış bərpa və quruculuq prosesi ölkənin sosial-iqtisadi inkişafı, tarixi-mədəni irsinin mühafizəsi və əhalinin məskunlaşma sisteminin yenidən təşkili baxımından mühüm mərhələdir. Təxminən otuz il davam etmiş işğal nəticəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yaşayış məntəqələrinin, istehsal sahələrinin, yollarının və ictimai infrastrukturunun əhəmiyyətli hissəsi dağıdılmış, tarixi abidələrin bir çoxu zədələnmiş, əhalinin doğma yurdları ilə gündəlik əlaqələri kəsilmişdir. Yaşayış məkanlarının uzun müddət öz əhalisindən ayrı düşməsi yalnız binaların və mühəndis qurğularının sıradan çıxması ilə nəticələnməmiş, kəndlərin tarixən formalaşmış sosial münasibətlərinə, təsərrüfat ənənələrinə, mədəni həyatına və nəsillərarası yaddaşın davamlılığına da təsir göstərmişdir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası buna görə yalnız tikinti və abadlıq işlərinin həyata keçirilməsi kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu proses əhalinin geri qayıdışını, yaşayış məntəqələrinin fəaliyyətinin bərpasını, tarixi-mədəni sərvətlərin qorunmasını və müasir inkişaf tələblərinə uyğun yeni həyat şəraitinin yaradılmasını əhatə edir.

References

Abdullayev M. Qarabağa necə qayıdırıq? // Yeni Azərbaycan qəzeti. 23 iyun 2022. URL: https://www.yeniazerbaycan.com/Iqtisadiyyat_e71000_az.html

Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramının təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 noyabr 2022-ci il tarixli, 3587 nömrəli Sərəncamı. Bakı, 2022. URL: https://president.az/az/articles/view/57883

Caspianinfo.az. Qarabağda Böyük Qayıdış: yeni yaşayış məntəqələri necə qurulur? // Caspianinfo.az. 8 oktyabr 2026. URL: https://caspianinfo.az/news/14028/qarabagda-boyuk-qayidis-yeni-yasayis-menteqeleri-nece-qurulur

Əjdəroğlu N. Zəfərdən el-oba irsimizə. Bakı: Müəllim, 2023, 396 s.

İbayev V. Suverenliyin zəfər yolu: reallaşan ideyalar, hüquqi əsaslar, siyasi paralellər. Bakı: Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu, 2025, 466 s.

İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi. Yeni Qarabağnamə. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında post-konflikt quruculuğu. Bakı: AzPrint, 2022, 217 s.

Süleymanov M., Süleymanlı N. Vətən müharibəsinin salnaməsi. II cild. Bakı: Maarif, 2025, 536 s.

Süleymanov M., Süleymanlı N. Vətən müharibəsinin salnaməsi. III cild. Bakı: Maarif, 2025, 504 s.

Downloads

Published

2026-10-16

How to Cite

Kərimova Nigar. (2026). İŞĞALDAN AZAD EDİLMİŞ ƏRAZİLƏRDƏ KƏNDLƏRİN VƏ TARİXİ ABİDƏLƏRİN BƏRPASI. IQRO , 24(01), 968–975. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9583