TEMIR YO‘L TRANSPORTINING IQTISODIY BARQARORLIGINI TA’MINLASH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
temir yo‘l transporti, iqtisodiy barqarorlik, moliyaviy barqarorlik, daromadlar, xarajatlar, rentabellik, tannarx, pul oqimi, moliyaviy xavf, aktivlardan foydalanish samaradorligiAbstract
Mazkur maqolada temir yo‘l transporti korxonalarining iqtisodiy barqarorligini ta’minlash mexanizmlarini takomillashtirishning nazariy va metodologik asoslari tadqiq etilgan. Temir yo‘l korxonalarining iqtisodiy barqarorligi daromadlar va xarajatlar muvozanati, operatsion rentabellik, pul oqimlarining yetarliligi, qarz majburiyatlarini bajarish imkoniyati hamda asosiy fondlarni takror ishlab chiqarish salohiyati bilan uzviy bog‘liqlikda ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda moliyaviy-iqtisodiy tahlil, ko‘rsatkichlarni tizimli baholash, qiyosiy tahlil va iqtisodiy-mantiqiy umumlashtirish usullaridan foydalanish yondashuvi ishlab chiqilgan. Temir yo‘l korxonalarining iqtisodiy barqarorligiga ta’sir ko‘rsatuvchi ichki va tashqi omillar tasniflangan hamda ularni boshqarishning integratsiyalashgan mexanizmi taklif etilgan. Mazkur mexanizm xarajatlarni faoliyat turlari bo‘yicha hisobga olish, xizmatlar tannarxini aniqlashtirish, daromad manbalarini diversifikatsiya qilish, aktivlardan foydalanish samaradorligini oshirish va moliyaviy xatarlarni monitoring qilishni qamrab oladi. Tadqiqot natijalari temir yo‘l transporti korxonalarida moliyaviy boshqaruv sifatini oshirish va uzoq muddatli iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlashga qaratilgan amaliy tavsiyalarni ishlab chiqishga xizmat qiladi.
References
Iskandarov, K. (2025). Temir yo‘l vokzallarida qo‘shimcha xizmatlar rivojlanishi: iqtisodiy samaradorlik va moliyaviy barqarorlik omili. Muhandislik va iqtisodiyot, 3(9). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/999 .
Samandarov, D. (2026). Xususiy kapitalni jalb qilish va DXSH vositalari asosida temir yo‘l transportining moliyaviy barqarorligini ta’minlash mexanizmlari. Ilg‘or iqtisodiyot va pedagogik texnologiyalar, 3(1), 403–409. https://doi.org/10.60078/3060-4842-2026-vol3-iss1-pp403-409 .
Bobojonova, Z. “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJning singulyar va barqarorlik ko‘rsatkichlari tahlili. Green Economy and Development. https://www.yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/10921 .
O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 27-noyabrdagi O‘RQ-1006-son “Temir yo‘l transporti to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-7239390 .
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-oktabrdagi PQ-329-son “O‘zbekiston Respublikasi temir yo‘l transporti sohasini tubdan isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. https://lex.uz/uz/acts/-6631602 .
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Temir yo‘l transportida tashilgan yuklar hajmi (yillik). SIAT rasmiy statistika bazasi. https://siat.stat.uz/data/525/
O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 27-noyabrdagi O‘RQ-1006-son “Temir yo‘l transporti to‘g‘risida”gi Qonuni. 32-modda. https://lex.uz/uz/acts/-7239390
“O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ. “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJda tarif metodologiyasi muhokama qilindi. 20.08.2026. https://railway.uz/uz/informatsionnaya_sluzhba/novosti/38840/
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo