O‘QUVCHILARNING TANQIDIY FIKRLASH VA RAQAMLI SAVODXONLIGINI RIVOJLANTIRISHNING INNOVATSION USULLARI (AI DAVRIDA)

Authors

  • Raxmatullin Rafis Sagitovich Sanitariya-Epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi sohasida kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazi
  • Zaitov Iskander Ravilevich Sanitariya-Epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi sohasida kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazi
  • Ikromova Rano Ubaydullayevna Sanitariya-Epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi sohasida kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazi
  • Qodirova Raxima Rajabovna Sanitariya-Epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi sohasida kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish markazi

Keywords:

tanqidiy fikrlash, raqamli savodxonlik, sun’iy intellekt, media savodxonlik, faktcheking, axborot xavfsizligi, loyiha metodi

Abstract

Maqolada sun’iy intellekt (AI) keng tarqalayotgan sharoitda umumiy o‘rta ta’lim o‘quvchilarining tanqidiy fikrlash, axborotni tekshirish va raqamli savodxonligini integratsiyalashgan holda rivojlantirish yo‘llari tahlil qilinadi. Tadqiqot adabiyotlar sharhi, xalqaro kompetensiya modellari va PISA 2022 ochiq ko‘rsatkichlarining ikkilamchi tahliliga asoslangan. Mualliflik didaktik modeli sifatida «savol–manba–dalil–AI javobi–refleksiya» ketma-ketligi taklif etiladi. Natijalar loyiha asosida o‘qitish, mediafaktcheking, Sokratik munozara va AI javobini audit qilish vazifalarini uyg‘unlashtirish zarurligini ko‘rsatadi. Maqola eksperimental sinov natijalariga da’vo qilmaydi.

References

Vuorikari, R., Kluzer, S., & Punie, Y. (2022). DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/115376

Miao, F., & Shiohira, K. (2024). AI competency framework for students. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000391105

O‘zbekiston Respublikasi. (2020). Ta’lim to‘g‘risida (O‘RQ-637-son Qonun). https://lex.uz/docs/-5013007

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2023). «O‘zbekiston — 2030» strategiyasi to‘g‘risida (PF-158-son Farmon). https://lex.uz/uz/acts/-6600413

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). PISA 2022 results (Volume III): Factsheets – Uzbekistan. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-results-2022-volume-iii-factsheets_041a90f1-en/uzbekistan_429658b6-en.html

Facione, P. A. (1990). Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction. American Philosophical Association.

European Commission. (2022). Guidelines for teachers and educators on tackling disinformation and promoting digital literacy through education and training. Publications Office of the European Union.

Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693

Bell, S., Urhahne, D., Schanze, S., & Ploetzner, R. (2010). Collaborative inquiry learning: Models, tools, and challenges. International Journal of Science Education, 32(3), 349–377. https://doi.org/10.1080/09500690802582241

Kasneci, E., et al. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274

Wineburg, S., & McGrew, S. (2017). Lateral reading: Reading less and learning more when evaluating digital information. Stanford History Education Group.

Abrami, P. C., et al. (2015). Strategies for teaching students to think critically: A meta-analysis. Review of Educational Research, 85(2), 275–314. https://doi.org/10.3102/0034654314551063

UNESCO. (2023). Global education monitoring report 2023: Technology in education – A tool on whose terms? UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000385723

UNICEF. (2021). Policy guidance on AI for children (Version 2.0). UNICEF Office of Global Insight and Policy.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). PISA 2022 results (Volume III): Creative minds, creative schools. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/765ee8c2-en

Downloads

Published

2026-10-21

How to Cite

Raxmatullin Rafis Sagitovich, Zaitov Iskander Ravilevich, Ikromova Rano Ubaydullayevna, & Qodirova Raxima Rajabovna. (2026). O‘QUVCHILARNING TANQIDIY FIKRLASH VA RAQAMLI SAVODXONLIGINI RIVOJLANTIRISHNING INNOVATSION USULLARI (AI DAVRIDA). IQRO , 24(01), 1109–1114. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9619