SHARQ TARIXINI MUAMMOLI TA’LIM ASOSIDA O‘QITISH METODIKASI

Authors

  • G‘ulomova Hilola Termiz davlat pedagogika instituti Magistiratura bo‘limi Tarix mutaxasisligi 2-bosqich magistranti

Keywords:

Sharq tarixi, muammoli ta’lim, Sharq Uyg‘onishi, tarixiy tafakkur, tarixiy muammo, muammoli vaziyat, tarixiy manba, dalil, kontekstualizatsiya, sababiy tahlil, qiyosiy tahlil, tarixiy argument, refleksiya

Abstract

Mazkur maqolada Sharq tarixini o‘qitish jarayonida muammoli ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning nazariy-metodologik va didaktik asoslari tahlil qilinadi. Zamonaviy tarix ta’limida o‘quvchilarga tayyor tarixiy ma’lumotlarni yetkazish bilan cheklanmasdan, ularda tarixiy muammoni aniqlash, manbalarni tanqidiy tahlil qilish, tarixiy hodisalarning sabab va oqibatlarini tushuntirish, turli tarixiy talqinlarni qiyoslash hamda dalillarga asoslangan mustaqil xulosa chiqarish ko‘nikmalarini shakllantirish zarurati asoslanadi. Sharq Uyg‘onish davri tarixini o‘qitish misolida muammoli vaziyat yaratish, tarixiy tadqiqot savolini shakllantirish, o‘quvchilarning avvalgi bilimlarini faollashtirish, dastlabki gipotezalarni ilgari surish, tarixiy manbalarni kontekstual tahlil qilish, dalillarni o‘zaro tekshirish, ko‘p omilli sababiy bog‘lanishlarni aniqlash va tarixiy argument yaratish bosqichlaridan iborat metodik model tavsiflanadi. Al-Xorazmiy, Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniy va Ibn Sino ilmiy merosini o‘rganishda tarixiy shaxs faoliyatini ilmiy-intellektual muhit, shaharlar, ilmiy markazlar, tarjima faoliyati va bilim almashinuvi jarayonlari bilan bog‘liq holda tahlil qilish imkoniyatlari ko‘rsatib beriladi. Maqolada muammoli ta’limning Sharq tarixini o‘qitishdagi didaktik imkoniyatlari bilan bir qatorda o‘qituvchining pedagogik boshqaruvi, tarixiy manbalarni tanlash, topshiriqlar murakkabligini belgilash va o‘quvchilarning tarixiy argumentlarini baholash masalalariga ham e’tibor qaratiladi.

References

O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun. O‘RQ-637-son, 2020-yil 23-sentabr.

Махмутов М. И. Проблемное обучение: основные вопросы теории. – Москва: Педагогика, 1975.

Матюшкин А. М. Проблемные ситуации в мышлении и обучении. – Москва: Педагогика, 1972.

Barrows H. S. A Taxonomy of Problem-Based Learning Methods // Medical Education. – 1986. – Vol. 20, No. 6. – P. 481–486.

Hmelo-Silver C. E. Problem-Based Learning: What and How Do Students Learn? // Educational Psychology Review. – 2004. – Vol. 16, No. 3. – P. 235–266.

Hmelo-Silver C. E., Duncan R. G., Chinn C. A. Scaffolding and Achievement in Problem-Based and Inquiry Learning: A Response to Kirschner, Sweller, and Clark // Educational Psychologist. – 2007. – Vol. 42, No. 2. – P. 99–107.

Schmidt H. G., Rotgans J. I., Yew E. H. J. The Process of Problem-Based Learning: What Works and Why // Medical Education. – 2011. – Vol. 45, No. 8. – P. 792–806.

Seixas P., Morton T. The Big Six Historical Thinking Concepts. – Toronto: Nelson Education, 2013.

Lévesque S. Thinking Historically: Educating Students for the Twenty-First Century. – Toronto: University of Toronto Press, 2008.

Reisman A. Reading Like a Historian: A Document-Based History Curriculum Intervention in Urban High Schools // Cognition and Instruction. – 2012. – Vol. 30, No. 1. – P. 86–112.

Asimov M. S., Bosworth C. E. (eds.). History of Civilizations of Central Asia. Vol. IV. The Age of Achievement: A.D. 750 to the End of the Fifteenth Century. Part One: The Historical, Social and Economic Setting. – Paris: UNESCO Publishing, 1998.

Asimov M. S., Bosworth C. E. (eds.). History of Civilizations of Central Asia. Vol. IV. The Age of Achievement: A.D. 750 to the End of the Fifteenth Century. Part Two: The Achievements. – Paris: UNESCO Publishing, 2000.

Gutas D. Greek Thought, Arabic Culture: The Graeco-Arabic Translation Movement in Baghdad and Early ‘Abbasid Society. – London–New York: Routledge, 1998.

Saliba G. Islamic Science and the Making of the European Renaissance. – Cambridge, MA: MIT Press, 2007.

Rashed R. The Development of Arabic Mathematics: Between Arithmetic and Algebra. – Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 1994.

Downloads

Published

2026-11-11

How to Cite

G‘ulomova Hilola. (2026). SHARQ TARIXINI MUAMMOLI TA’LIM ASOSIDA O‘QITISH METODIKASI. IQRO , 24(02), 298–302. Retrieved from https://www.wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9845