MAKTABGACHA TA`LIM TASHKILOTIDA STEAM TEXNALOGIYASINI JORIY ETISH METODIKASI
Keywords:
STEAM texnologiyasi, maktabgacha ta’lim, innovatsion ta’lim metodlari, integratsiyalashgan yondashuv, loyihaviy faoliyat, muhandislik fikrlashi, kreativlik, , didaktik materiallar, pedagogik kompetensiya.Abstract
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida STEAM texnologiyasini joriy etishning ilmiy-metodik asoslari yoritilgan. Tadqiqotda STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, Mathematics) yondashuvining bolalarda mantiqiy fikrlash, muammolarni hal qilish, ijodkorlik, texnik ko‘nikmalar hamda jamoada ishlash kompetensiyalarini shakllantirishdagi pedagogik imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, zamonaviy ta’lim muhitida STEAM integratsiyasini samarali amalga oshirish uchun o‘quv jarayonining mazmuni, pedagogik texnologiyalar, didaktik vositalar va faol ta’lim metodlaridan foydalanishning ilmiy asoslari asoslab berilgan. Maqolada maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga mos STEAM loyihalarini ishlab chiqish, tajriba-sinov faoliyatini tashkil etish, tarbiyachilarning kasbiy kompetensiyasini oshirish va o‘quv muhitini modernizatsiya qilish bo‘yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari STEAM texnologiyasini maktabgacha ta’lim amaliyotiga joriy etish bolalarda erta yoshdan innovatsion fikrlashni shakllantirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
References
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasi toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 21-iyundagi PQ–231-sonli “Maktabgacha va maktab taʼlimi tashkilotlari xodimlarini uzluksiz kasbiy rivojlantirish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarorida
Saloxitdinova, N. (2024). STEAM ta’limini joriy qilishning pedagogik asoslari (tabiiy fanlar misolida). Academic Research in Educational Sciences, 5(NUU Conference 1), 94–98.
Qodirova F.R. Maktabgacha ta’limda innovatsion pedagogik texnologiyalar. — Toshkent, 2020.ecker, K., & Park, K. (2019).
Effects of integrative STEM education on students’ learning: A meta-analysis. Journal of STEM Education Research, 2(3), 145–165. https://doi.org/10.1007/s41979-019-00030-5
Breiner, J. M., Harkness, S. S., Johnson, C. C., & Koehler, C. M. (2020). What is STEM? A review of the literature. School Science and Mathematics, 120(4), 199–211. https://doi.org/10.1111/ssm.12305
Honey, M., Pearson, G., & Schweingruber, H. (2018). STEM Integration in K-12 Education: Status, Prospects, and an Agenda for Research. National Academies Press.
Krajcik, J., & Shin, N. (2021). Project-based learning and STEM education: Integrating science, technology, engineering, and mathematics. International Journal of STEM Education, 8(1), 45–61. https://doi.org/10.1186/s40594-021-00300-0
Martinez, A., & Stager, G. (2019). STEAM education for early childhood: Principles and practices. Early Childhood Research Quarterly, 49, 78–90. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2019.02.004
National Research Council. (2020). A Framework for K-12 Science Education: Practices, Crosscutting Concepts, and Core Ideas. National Academies Press.
Sanders, M. (2019). STEM, STEM education, STEMmania. The Technology Teacher, 68(4), 20–26.
Bequette, J. W., & Bequette, M. B. (2020). A place for art and design education in the STEM conversation. Art Education, 73(2), 35–42. https://doi.org/10.1080/00043125.2020.1716587
Yakubova, G., & Hughes, C. (2019). STEM learning in early childhood: Research and practice. Early Childhood Education Journal, 47, 469–479. https://doi.org/10.1007/s10643-019-00937-8
O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. (2021). Maktabgacha ta’lim tizimida innovatsion texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha metodik qo‘llanma. Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti.
Islomova, D., & Tursunov, A. (2022). Integratsiyalashgan STEAM yondashuvi orqali maktabgacha ta’lim sifatini oshirish. Pedagogical Innovations, 3(1), 23–34.
Lee, V. R., & Shute, V. J. (2020). STEM education in early childhood: Benefits, challenges, and future directions. Educational Technology Research and Development, 68(2), 657–678. https://doi.org/10.1007/s11423-019-09716-7