SERPENTINIT MINERALINI Ni, Cr YUTUVCHI MIKROORGANIZMLARNING TUPROQ UNUMDORLIGIGA BIRGALIKDAGI TA’SIRI
Abstract
Hozirgi kunda qishloq xo‘jaligida tuproq unumdorligining pasayishi, kislotalanish, strukturaviy buzilish, muhim makro va mikroelementlar tanqisligi dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Mineralo‘g‘itlardan haddan tashqari foydalanish tuproqning ekologik holatini yomonlashtirib, biologik faoliyatini susaytirmoqda. Serpentinit tog‘ jinsi tarkibida Mg, Ca, Fe, Si kabi muhim elementlar mavjud bo‘lib, u tabiiy meliorant va sekin ta’sir qiluvchi mineral manba sifatida tuproq xususiyatlarini yaxshilash imkoniyatiga ega.
References
Назаров, Х. Т., & Ҳамидов, А. Р. (2022). Микроорганизмлар фаолияти натижасида минерал моддаларнинг парчаланиш жараёнлари. – Тошкент: Фан нашриёти.
https://api.scienceweb.uz/storage/publication_files/10428/28553/67adbf948888a___Maxsus%20son%20[2]%20(O%E2%80%98KHITI).pdf
Абдувалиева, М. Ш., & Аҳмедов, Б. С. (2021). Тупроқ микробиологияси ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти. – Самарқанд: СамДУ нашриёти.
https://unilibrary.uz/literature/386900
Li, Y., Zhang, J., & Zhao, M. (2020). Silicate mineral weathering induced by Bacillus mucilaginosus and its impact on soil fertility. // Applied Soil Ecology, 154, 103–114.
Хамраев, Ш. Ш. (2020). Тупроқ минерал таркиби ва унинг биоген элементлар билан бойиши. – Тошкент: ТДҚИ нашриёти.
https://unilibrary.uz/literature/273055
Daniel R. Colman , Alexis S. Templeton , John R. Spire , Eric S. Boyd “Serpentinitlarning mikrobial ekologiyasi “ 2024
https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2024.11.10.622848v1
Rabja Maria Popall, Agathe Roland, Sylvain Davidson, Yannick Combet-Blanc, Roy Price, Marianne Quéméneur, Anne Postec, Gaël Erauso “Cultivating microbial communities from the serpentinite-hosted Prony Bay hydrothermal field on different carbon sources in hydrogen-fed bioreactors” 2025
https://hal.science/hal-05352033v1/file/s40793-025-00797-0.pdf
Aurélien Lecoeuvre, Bénédicte Ménez, Mathilde Cannat, Valérie Chavagnac, Emmanuelle Gérard. Microbial ecology of the newly discovered serpentinite-hosted Old City hydrothermal field (southwest Indian ridge). The International Society of Microbiologial Ecology Journal, 2020, 15 (3), pp.818-832. ff10.1038/s41396-020-00816-7ff. ffhal-03366331f
https://hal.science/hal-03366331v1/file/s41396-020-00816-7.pdf
Anna neubeck, Li Sun, Bettina Myuller, Magnus Ivarsson “Turkiyaning Chimaera Ophiolite shahrida serpantin bilan qoplangan abiotik gaz oqimidagi mikrobial hamjamiyat tuzilishi” ASM JURNALI “Amaliy va atrof-muhit mikrobiologiyasi 83-jild,12-son
https://journals.asm.org/doi/10.1128/aem.03430-16
D.Kolman,A.Templeton,Erik.S “Serpentinitga ega bo'lgan ekotizimlarning mikrobial ekologiyasi” Atrof-muhit fanlari, biologiya ISME jurnali 2025
Santa Elena Ophiolitidagi tropik serpantin tuproqlarining geokimyosi va mikrobiologiyasi, landshaft-biogeografik yondashuv Geokimyoviy operatsiyalar 23-jild , 2- maqola raqami 2022)https://link.springer.com/article/10.1186/s12932-022-00079-5