SERPENTINIT MINERALINI Ni, Cr YUTUVCHI MIKROORGANIZMLARNING TUPROQ UNUMDORLIGIGA BIRGALIKDAGI TA’SIRI

Authors

  • Boboqulova Dilso`z Zokir qizi Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti Biotexnologiya mutaxassisligi 2-bosqich magistranti

Abstract

Hozirgi kunda qishloq xo‘jaligida tuproq unumdorligining pasayishi, kislotalanish, strukturaviy buzilish, muhim makro va mikroelementlar tanqisligi dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Mineralo‘g‘itlardan haddan tashqari foydalanish tuproqning ekologik holatini yomonlashtirib, biologik faoliyatini susaytirmoqda. Serpentinit tog‘ jinsi tarkibida Mg, Ca, Fe, Si kabi muhim elementlar mavjud bo‘lib, u tabiiy meliorant va sekin ta’sir qiluvchi mineral manba sifatida tuproq xususiyatlarini yaxshilash imkoniyatiga ega.

References

Назаров, Х. Т., & Ҳамидов, А. Р. (2022). Микроорганизмлар фаолияти натижасида минерал моддаларнинг парчаланиш жараёнлари. – Тошкент: Фан нашриёти.

https://api.scienceweb.uz/storage/publication_files/10428/28553/67adbf948888a___Maxsus%20son%20[2]%20(O%E2%80%98KHITI).pdf

Абдувалиева, М. Ш., & Аҳмедов, Б. С. (2021). Тупроқ микробиологияси ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти. – Самарқанд: СамДУ нашриёти.

https://unilibrary.uz/literature/386900

Li, Y., Zhang, J., & Zhao, M. (2020). Silicate mineral weathering induced by Bacillus mucilaginosus and its impact on soil fertility. // Applied Soil Ecology, 154, 103–114.

https://www.researchgate.net/publication/225167799_Interactions_between_Bacillus_mucilaginosus_and_silicate_minerals_weathered_adamellite_and_feldspar_Weathering_rate_products_and_reaction_mechanisms

Хамраев, Ш. Ш. (2020). Тупроқ минерал таркиби ва унинг биоген элементлар билан бойиши. – Тошкент: ТДҚИ нашриёти.

https://unilibrary.uz/literature/273055

Daniel R. Colman , Alexis S. Templeton , John R. Spire , Eric S. Boyd “Serpentinitlarning mikrobial ekologiyasi “ 2024

https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2024.11.10.622848v1

Rabja Maria Popall, Agathe Roland, Sylvain Davidson, Yannick Combet-Blanc, Roy Price, Marianne Quéméneur, Anne Postec, Gaël Erauso “Cultivating microbial communities from the serpentinite-hosted Prony Bay hydrothermal field on different carbon sources in hydrogen-fed bioreactors” 2025

https://hal.science/hal-05352033v1/file/s40793-025-00797-0.pdf

Aurélien Lecoeuvre, Bénédicte Ménez, Mathilde Cannat, Valérie Chavagnac, Emmanuelle Gérard. Microbial ecology of the newly discovered serpentinite-hosted Old City hydrothermal field (southwest Indian ridge). The International Society of Microbiologial Ecology Journal, 2020, 15 (3), pp.818-832. ff10.1038/s41396-020-00816-7ff. ffhal-03366331f

https://hal.science/hal-03366331v1/file/s41396-020-00816-7.pdf

Anna neubeck, Li Sun, Bettina Myuller, Magnus Ivarsson “Turkiyaning Chimaera Ophiolite shahrida serpantin bilan qoplangan abiotik gaz oqimidagi mikrobial hamjamiyat tuzilishi” ASM JURNALI “Amaliy va atrof-muhit mikrobiologiyasi 83-jild,12-son

https://journals.asm.org/doi/10.1128/aem.03430-16

D.Kolman,A.Templeton,Erik.S “Serpentinitga ega bo'lgan ekotizimlarning mikrobial ekologiyasi” Atrof-muhit fanlari, biologiya ISME jurnali 2025

https://www.semanticscholar.org/paper/Microbial-ecology-of-serpentinite-hosted-ecosystems-Colman-Templeton/30d369cc7e9916f47c66eca91f980ad95a8101b5

Santa Elena Ophiolitidagi tropik serpantin tuproqlarining geokimyosi va mikrobiologiyasi, landshaft-biogeografik yondashuv Geokimyoviy operatsiyalar 23-jild , 2- maqola raqami 2022)https://link.springer.com/article/10.1186/s12932-022-00079-5

Published

2026-01-30

Issue

Section

Articles