XORAZM VILOYATI TUPROQ-IQLIM SHAROITIDA ORGANIK O‘G‘ITLARDAN FOYDALANISHNING TUPROQ UNUMDORLIGINI OSHIRISHDAGI ROLI

Authors

  • Gulimboyeva Zebiniso Muzaffar qizi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch Davlat Universiteti 2-kurs Tuproqshunoslik mutaxassisligi magistranti
  • Kamolov Po‘latboy Ilmiy rahbar Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch Davlat Universiteti Agronomiya kafedrasi dotsenti

Keywords:

organik o‘g‘itlar, tuproq unumdorligi, Xorazm viloyati, tuproq degradatsiyasi, sho‘rlanish, gumus, kompost, ko‘ng, hosildorlik, barqaror qishloq xo‘jaligi.

Abstract

Ushbu maqolada Xorazm viloyatining o‘ziga xos tuproq-iqlim sharoitida organik o‘g‘itlardan foydalanishning tuproq unumdorligini oshirishdagi ahamiyati va samaradorligi ilmiy asosda tahlil qilingan. Tadqiqot natijalarida ko‘rsatilishicha, organik o‘g‘itlar tuproq tuzilishini yaxshilash, tuproqning fizik-kimyoviy xususiyatlarini mustahkamlash hamda ekinlarning hosildorligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Xorazm viloyati tuproqlarining asosiy muammolari, jumladan, sho‘rlanganlik, organik moddalar tanqisligi va tuproq degradatsiyasi masalalari ko‘rib chiqilgan. Organik o‘g‘itlarning turli xillari, ularning qo‘llanilish texnologiyalari va tuproq unumdorligiga ta’sir mexanizmlari o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, organik o‘g‘itlarning muntazam qo‘llanilishi tuproq unumdorligini 25-40% gacha oshirishi, sho‘rlanishni kamaytirishi va barqaror qishloq xo‘jaligi rivojiga hissa qo‘shishi mumkin.

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-oktabrdagi PF-5853-sonli 2020-2030-yillarda qishloq xo‘jaligini rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risidagi Farmoni. Toshkent, 2019.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-maydagi PQ-265-sonli Tuproqlarni muhofaza qilish va ularning unumdorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi Qarori. Toshkent, 2023.

Rахимов А.Р., Тoжибоев Ш.М. Xоразм вилояти тупроқ-иқлим шароити ва унинг хусусиятлари. Тупроқшунослик журнали, 2022. №3. 45-52 б.

Норқулов Б.Ю., Эрматов Н.Э. Ўзбекистон тупроқларининг шўрланиш муаммолари ва уларни бартараф этиш йўллари. Қишлоқ хўжалиги илмий ахбороти, 2023. №2. 78-85 б.

Jumaev S.S., Karimov A.A. Soil degradation processes in irrigated areas of Khorezm region. Central Asian Journal of Environmental Science, 2023. Vol. 15. No. 2. P. 156-164.

Mahmudov I.E., Abdullayev Sh.X. Mineral o‘g‘itlarning tuproq ekotizimiga ta’siri. Agroilm jurnali, 2022. №4. 23-29 б.

Smith J., Brown R. Organic fertilizers and sustainable agriculture: A global perspective. Journal of Sustainable Agriculture, 2023. Vol. 45. No. 3. P. 234-248.

Хошимов М.А., Қодиров Н.Қ. Органик ўғитларнинг тупроқ микрофлорасига таъсири. Биология ва агротехнология журнали, 2023. №1. 67-73 б.

Ergashev N.N., Saidov A.S. Tuproq tahlili usullari va zamonaviy laboratoriya amaliyoti. Samarqand: SamDU nashriyoti, 2022. 198 b.

O‘zDSt 950:2011. Tuproqlar. Kimyoviy tahlil qilish usullari. Toshkent: O‘zstandart, 2011.

Zhang L., Wang Y., Chen X. Effects of organic manure on soil structure and aggregate stability. Soil Science Society of America Journal, 2023. Vol. 87. No. 4. P. 567-580.

Абдуллаев Х.М., Исмоилов Т.Ф. Органик ўғитларнинг тупроқ эрозиясига таъсири. Табиатни муҳофаза қилиш муаммолари журнали, 2022. №3. 89-96 б.

Kumar P., Singh R. Impact of organic fertilizers on soil water retention and hydraulic conductivity. Agricultural Water Management, 2023. Vol. 280. P. 108-115.

Йўлдошев Г.Ю., Ҳайдаров М.Х. Компост қўллашнинг тупроқ ғоваклигига таъсири. Агрокимё ва тупроқшунослик ахбороти, 2023. №2. 112-118 б.

Li H., Zhou M., Liu J. Organic fertilization improves soil nutrient availability and plant growth. Plant and Soil, 2023. Vol. 492. P. 145-159.

Каримов Ф.А., Собиров Б.Х. Органик ўғитларнинг тупроқ шўрланишига таъсири. Ирригация ва мелиорация журнали, 2022. №4. 45-52 б.

Published

2026-01-30

Issue

Section

Articles