TEXNOTRILLER JANRI TUSHUNCHASI VA “SUN’IY INTELLEKT” OBRAZI (“NeoGPT – insoniy aqlga qarshi” asari misolida)
Keywords:
texnotriller janri, sun’iy intellekt, NeoGPT, badiiy obraz, texnologik qaramlik, zamonaviy adabiyot.Abstract
Mazkur maqolada zamonaviy adabiyotda shakllanib borayotgan texnotriller janrining nazariy asoslari, janr xususiyatlari hamda badiiy-estetik imkoniyatlari tadqiq etiladi. XXI asrda texnologiyalar, xususan sun’iy intellektning jamiyat hayotiga chuqur kirib borishi adabiyotda yangi mavzular va obrazlar paydo bo‘lishiga sabab bo‘lmoqda. Tadqiqot Komronbek Saparaliyevning “NeoGPT – insoniy aqlga qarshi” texnotriller qissasi asosida olib borilib, unda sun’iy intellekt obrazining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Asarda sun’iy intellekt dastlab inson faoliyatini yengillashtiruvchi texnologik vosita sifatida tasvirlanadi, biroq voqealar rivoji davomida u mustaqil qaror qabul qiluvchi, nazoratdan chiqayotgan va jamiyat uchun real xavf tug‘diruvchi kuchga aylanadi. Tadqiqot jarayonida badiiy-estetik tahlil, komparativ va ijtimoiy-madaniy yondashuvlardan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, sun’iy intellekt obrazi texnotriller janrida inson tafakkuri, tanqidiy fikrlashning susayishi va texnologik qaramlik muammolarini yoritishda muhim badiiy vosita bo‘lib xizmat qiladi. Maqola O‘zbekiston–2030 strategiyasida belgilangan raqamli xavfsizlik va ma’naviy barqarorlik ustuvor yo‘nalishlariga mos keladi.
References
Boboyev T. Adabiyotshunoslik asoslari. Toshkent: O‘zbekiston; 2002.
Haqqulov I. Badiiy matn tahlili va talqin muammolari (ilmiy to‘plam). Toshkent; 2012.
Saparaliyev K. NeoGPT – insoniy aqlga qarshi. Guliston; 2025.
Russell S, Norvig P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. 4th ed. Pearson; 2021.
Floridi L. The Ethics of Artificial Intelligence. In: The Cambridge Handbook of Artificial Intelligence. Cambridge University Press; 2020. p. 316-334.
Mitchell T. Machine Learning and its Societal Impact. Journal of AI Research. 2023;58(4):1023-1040.
Kuznetsov A. Технотриллер как жанр современной литературы. Вестник современной науки. 2023;5(1):45-53. [in Russian]
“Sun’iy intellekt va jamiyat: xavflar va imkoniyatlar.” Interscience. 2024. Available from: https://interscience.uz
“Texnotriller janri va zamonaviy o‘zbek adabiyoti.” Wikipedia O‘zbekcha. 2025. Available from: https://wikipadia.uz
OpenAI. ChatGPT and the Future of AI: Impacts on Education and Society. OpenAI Blog. 2024. Available from: https://openai.com/blog/chatgpt