YUZ-JAG' SOHASINING YIRINGLI-YALLIG'LANISH KASALLIKLARINI DAVOLASHDA BAKTERIOFAGLARDAN FOYDALANISHNI O’RGANISH
Keywords:
Bakteriofag, yuz-jag’ sohasi, yiringli-yallig’lanish jarayoni, bakteriyalar, kompleks davolashAbstract
Odontogen infeksiyalar yengil abstsesslardan tortib, yuzaki va chuqur infeksiyalargacha bo‘lib, ular bosh va bo‘yin sohasida o‘tkir infeksiyalarni keltirib chiqarishi va bemor hayotiga xavf tug‘dirishi mumkin. Ushbu tadqiqotning maqsadi — odontogen kelib chiqishga ega infeksiyalarga sabab bo‘luvchi bakteriyalarga qarshi bevosita ta’sir ko’rsata oladigan bakteriofaglar xususiyatlarini o‘rganishdir. Bakteriyalarni yo‘q qila oladigan viruslar — bakteriofaglar — 1915-yilda kashf etilgan, biroq antibiotiklar paydo bo‘lgach, ularni o‘rganishga bo‘lgan qiziqish ancha cheklangan. Stomatologiya va yuz-jag’ jarrohligida ularning qo‘llanilishi hanuz juda kam. Bakteriofaglarni yuz-jag' sohasining yiringli-yallig'lanish kasalliklarini kompleks davolashning bir qismi sifatida qo'llash imkoniyatlari to'g'risidagi adabiyot ma'lumotlarini tizimlashtirish va ushbu kompleksning samaradorligini o'rganish bo'yicha tadqiqotning asosiy yo'nalishlarini aniqlash. Taqdim etilgan material yuz-jag‘ sohasining odontogen yiringli-yallig‘lanish jarayonlari bilan og‘rigan bemorlarda kompleks davolash tarkibida bakteriofaglarni qo‘llash bo‘yicha keyingi tadqiqotlarni o‘tkazish zarurligini ko‘rsatadi. Bu tadqiqotlar dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillari asosida, ma’lum va yangi taklif etilgan informativ testlardan foydalanib, qo‘llashning eksperimental-klinik va laborator asoslarini ishlab chiqishga qaratilishi lozim.
References
Abedon ST.: Phage therapy of pulmonary infections. Bacteriophage 5(1), e1020260 (2015) DOI:
1080/21597081.2015.1020260
Adesanya O, Oduselu T, Akin-Ajani O, Adewumi OM, Ademowo OG.: An exegesis of bacteriophage therapy: An emerging
player in the fight against anti-microbial resistance. AIMS Microbiol. 6(3), 204–230 (2020) DOI:10.3934/microbiol.2020014
Aslam S, Courtwright AM, Koval C, Lehman SM, Morales S,
Furr C-LL, Rosas F, Brownstein MJ, Fackler JR, Sisson BM,
et al.: Early clinical experience of bacteriophage therapy in 3
lung transplant recipients. Am J Transplant. 19(9), 2631–2639
(2019) DOI:10.1111/ajt.15503.
Basak Erol H, Kaskatepe B, Gocmen D, Ziraman FG.: The
treatment of Enterococcus faecalis related root canal biofilms with phage therapy. Microb Pathog. 197, 107081 (2024)
DOI:10.1016/j.micpath.2024.107081
Birt MC, Anderson DW, Toby EB, Wang J.: Osteomyelitis: Recent advances in pathophysiology and therapeutic strategies. J
Orthop. 14(1), 45–52 (2016) DOI:10.1016/j.jor.2016.10.004
Cao X, Yu T, Sun Z, Chen M, Xie W, Pang Q, Deng H.: Engineered phages in anti-infection and anti-tumor fields: A review. Microb Pathog. 198, 107052 (2025) DOI:10.1016/j.micpath.2024.107052
Carmody LA, Gill JJ, Summer EJ, Sajjan US, Gonzalez CF,
Young RF, LiPuma JJ.: Efficacy of bacteriophage therapy in a
model of Burkholderia cenocepacia pulmonary infection. J Infect Dis. 201(2), 264 (2010) DOI:10.1086/649227
Chan BK, Abedon, Stephen T, and Loc-Carrillo C. 2013. Phage
Cocktails and the Future of Phage Therapy. Future Microbiol.
(6):769–783. doi:10.2217/fmb.13.47
Chanishvili N. 2012. Chapter 1 - Phage Therapy—History from
Twort and d’Herelle Through Soviet Experience to Current
Approaches. In: Łobocka M, Szybalski W, editors. Advances in
Virus Research. Vol. 83. Academic Press. (Bacteriophages, Part
B). p. 3–40 [accessed 2025 Feb 21] https://www.sciencedirect.
com/science/article/pii/B9780123944382000013
Chung KM, Nang SC, Tang SS.: The Safety of Bacteriophages in Treatment of Diseases Caused by Multidrug-Resistant
Bacteria. Pharmaceuticals. 16(10), 1347 (2023) DOI:10.3390/
ph16101347