TA’LIM JARAYONIDA O’QUCHILAR MOTIVATSIYASINI SHAKLLANTRISH VA MUSATAHKAMLASHNING PEDAGOGIK USULLARI

Authors

  • Bobohomilov Xurshedbek Abosjon zoda Chirchiq Davlat Pedagogikasi 3-kurs talabasi

Keywords:

ta’lim jarayoni, o‘quvchi motivatsiyasi, pedagogik usullar, ichki motivatsiya, tashqi motivatsiy, faollik va ishtirok, interfaol metodlar.

Abstract

Mazkur ish ta’lim jarayonida o‘quvchilar motivatsiyasini shakllantirish va mustahkamlashning pedagogik usullari masalasiga bag‘ishlangan. Mavzu bugungi kunda juda dolzarb bo‘lib, zamonaviy ta’limda o‘quvchilarning o‘qishga bo‘lgan qiziqishi, faolligi va ta’lim natijadorligini oshirish bevosita motivatsiya bilan bog‘liqdir. Tadqiqotning asosiy maqsadi — o‘quvchilarning motivatsiyasini rivojlantirishga xizmat qiluvchi samarali pedagogik usullarni nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilishdir. Ishning vazifalari qatoriga o‘quv motivatsiyasining mohiyatini ochib berish, motivatsiya turlarini aniqlash, ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan pedagogik yondashuvlarning ahamiyatini o‘rganish hamda ularning samaradorligini oshirish yo‘llarini belgilash kiradi. Tadqiqotda o‘quvchilarni ichki va tashqi motivatsiya orqali rag‘batlantirish, dars jarayonini interfaol va qiziqarli shaklda tashkil etish, individual yondashuvni tatbiq etish, guruh ishlarini samarali tashkil qilish, darslarni amaliyotga yo‘naltirish kabi pedagogik strategiyalar ko‘rib chiqiladi. Ish natijalari ta’lim jarayonini takomillashtirish, o‘quvchilarning mustaqil va faol o‘rganishga bo‘lgan intilishini kuchaytirish, shuningdek, zamonaviy pedagogik amaliyotga innovatsion yondashuvlarni joriy etishda muhim ahamiyatga ega bo‘ladi. Ushbu ish pedagogik amaliyotda o‘qituvchilar va ta’lim muassasalari uchun foydali tavsiyalar, strategiyalar va metodik vositalarni taqdim etadi.

References

Rayan, R. M., Dessi, E. L. Ichki va tashqi motivatsiya: asosiy tushunchalar va zamonaviy yondashuvlar. — Ushbu asarda o‘quv motivatsiyasining psixologik asoslari keng yoritilgan.

Shank, D. H., Misi, J. L., Pintrix, P. R. Ta’limda motivatsiya: nazariya, tadqiqot va amaliyot. — Ta’lim jarayonida motivatsiyani oshirish usullari bayon etilgan.

Slavin, R. E. Pedagogik psixologiya: nazariya va amaliyot. — O‘quvchilarning o‘qishga bo‘lgan munosabati va faolligi tahlil qilingan.

Ventsel, K. R., Uigfild, A. Maktabda motivatsiya: nazariy va amaliy yondashuvlar.

— O‘quvchilarni rag‘batlantirishga oid zamonaviy qarashlar yoritilgan.

Zimmerman, B. J. O‘z-o‘zini boshqarib o‘rganish nazariyasi. — Mustaqil o‘qish va ichki motivatsiyani rivojlantirish masalalari.

Dornye, Z., Ushioda, E. Motivatsiyani o‘qitish va tadqiq etish. — Ta’limda motivatsiyani shakllantirish strategiyalari berilgan.

UNESCO Ta’lim kelajagini qayta tasavvur qilish. (2021) — Ta’lim sifatini oshirish va o‘quvchi faolligini kuchaytirish masalalari.

OECD 2030 yilgacha ta’lim va ko‘nikmalar rivoji. — Raqobatbardosh kadrlar tayyorlashda motivatsiyaning o‘rni.

Fullan, M., Quinn, J. Chuqur o‘rganish: ta’limni o‘zgartirish yo‘llari.— O‘quvchilarni faol va ongli o‘rganishga undash usullari.

Hidi, S., Renninger, K. A. Qiziqishni rivojlantirishning to‘rt bosqichli modeli. O‘quvchilarda barqaror o‘quv motivatsiyasini shakllantirish modeli.

[https://phoenixpublication.net/index.php/TTVAL/article/view/3993]

[https://scientific-jl.com/ped/article/view/9052]

[https://www.wosjournals.com/index.php/shokh/article/view/5978]

[https://newjournal.org/new/article/view/10824]

Published

2026-01-30

Issue

Section

Articles