YASHIL IQTISODIYOT: BIOLOGIK XILMA-XILLIKNI SAQLASHDA INNOVATSION ILMIY-AMALIY YONDASHUVLAR
Keywords:
yashil iqtisodiyot, biologik xilma-xillik, innovatsion yondashuvlar, ekotizim xizmatlari.Abstract
Ma’lumki, mamlakatimizda 2025-yil Ozbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan “Atrof-muhitni asrash va “yashil” iqtisodiyot” yili deya nomlash taklifi berilgan va ushbu taklif qo`llab-quvvatlangan. Buning natijasida esa asosan “yashil iqtisodiyot” yo`nalishini yanada rivojlantirishga qaratilgan bir qancha loyihalar amalga oshirildi, chora-tadbirlar ko`rib chiqilib, yo`lga qo`yildi. Jumladan, bir qancha yashil energiya loyihalari (quyosh va shamol elektro-stansiyalarini qurish), “Yashil makon” milli dasturi (tabiatni tiklashga qaratilgan), joriy yilning 19-21-iyun kunlari Toshkentda o`tkazilgan “Eco Expo central asia 2025” ko`rgazmalari ba shu kabilar e’tiborga loyiqdir. Mazkur maqolada esa global muammoga aylanib borayotgan bioxilma-xillikning qisqarishi va uni hal qilishga qaratilayotgan yechimlar to`g’risida, yashil iqtisodiyotning biologik xilma-xillikni saqlashdagi o`rni, ahamiyati haqida muhokama qilinadi. Mavzuning dolzarbligi shundan iboratki, bioxilma-xillikning yo`qolishi bir tomonlama emas balki ko`p sohalarga ham zarar keltiruvchi, hal qilinishi muhim bolgan ekologik muammolardan biri hisoblanadi. Mamlakatimizda joriy yil nomi ham ushbu muammolarga ko`proq e’tibor berilib, ularga mos yechimlar ko`rilishini taqazo etadi.
References
IPBES. Assessment report on biodiversity and ecosystem services. Bonn: IPBES Secretariat; 2023.
World Bank. Integrating biodiversity into development: progress and challenges. Washington DC: World Bank Group; 2021.
UNEP. Making peace with nature. Nairobi: United Nations Environment Programme; 2021.
OECD. Aligning economic incentives for biodiversity. Paris: OECD Publishing; 2022.
CBD Secretariat. Global biodiversity outlook 5. Montreal: Convention on Biological Diversity; 2020.
Dasgupta P. The economics of biodiversity: The Dasgupta review. London: HM Treasury; 2021.
FAO. Biodiversity and sustainable agriculture. Rome: FAO; 2022.
United Nations. Transforming our world: green economy pathways. New York: UN Publications; 2023.
World Economic Forum. Nature-positive transitions and green growth. Geneva: WEF; 2024.
European Environment Agency. Biodiversity strategies and green innovation. Copenhagen: EEA; 2020.