O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYADA INSON HUQUQLARI VA UNING KAFOLATLANISHI
Keywords:
Konstitutsiya, inson huquqlari, shaxsiy huquqlar, norma, huquqiy maqom, qonun ustuvorligi, xalqaro konvensiya.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston Konstitutsiyasida belgilangan asosiy inson huquqlari – shaxsiy (fuqarolik), siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar – mazmunan tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu huquqlarning amalga oshirilishi va himoya qilinishini ta’minlovchi huquqiy kafolatlar mexanizmlari yoritiladi. Bunda Konstitutsiyaviy sud, Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakili (Ombudsman), sud hokimiyati va xalqaro huquqiy mexanizmlarning roli ilmiy-uslubiy jihatdan ko‘rib chiqiladi. Maqola O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi normalari, milliy qonunchilik hujjatlari, Oliy Majlis qarorlari hamda xalqaro konvensiyalarga tayangan holda yoritiladi.
References
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. (1992-yil 8-dekabr, 2023-yil 30-aprel o‘zgartirishlari bilan yangi tahriri). – T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2023.
“O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi to‘g‘risida”gi Konstitutsiyaviy qonun. (2021-yil 27-aprel, O‘RQ-684-son). – Lex.uz huquqiy axborot portali.
Lex.uz
Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakili (Ombudsman) to‘g‘risida Qonun. (1997-yil 24-aprel, yangi tahriri – 2020-yil 16-sentabr, O‘RQ-637-son). – Lex.uz ma’lumotnomasi.
Fuqarolik va siyosiy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt. (1966-yil 16-dekabr, BMT Bosh Assambleyasi 2200A (XXI); O‘zbekiston tomonidan 1995-yil 28-sentyabrda qo‘shilish to‘g‘risida hujjat topshirilgan, 1995-yil 28-dekabrda kuchga kirgan. upr-info.org.
BMT Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. (1948-yil 10-dekabr, BMT Bosh Assambleyasining 217 A (III) rezolyutsiyasi). – O‘zbekiston SSR Oliy Kengashi tomonidan 1991-yil 30-sentyabrda ratifikatsiya qilingan.
Bola huquqlari to‘g‘risidagi Konvensiya. (1989-yil 20-noyabr, BMT Bosh Assambleyasi 44/25-son rezolyutsiyasi); O‘zbekiston Oliy Kengashi tomonidan 1992-yil 9-dekabrda ratifikatsiya qilingan, 1994-yil 29-iyuldan kuchga kirgan. eurasiamagazine.com.
Qiynoqlarga qarshi Konvensiya. (1984-yil 10-dekabr, BMT Bosh Assambleyasi 39/46-son rezolyutsiyasi); O‘zbekiston tomonidan 1995-yil 28-sentyabrda ratifikatsiya qilingan, 1995-yil 28-oktabrda kuchga kirgan.
“Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi milliy markazi to‘g‘risida”gi Prezident farmoni. (1996-yil 31-oktabr, PF-1602-son). – Milliy markaz faoliyatini tasdiqlovchi hujjat.
BMT Inson huquqlari bo‘yicha qo‘mitalari tavsiyalari to‘plami. (O‘zbekiston bo‘yicha 1995–2022-yillar). – BMT Treaty Body Database: https://tbinternet.ohchr.org.
Universal Davriy Sharh (UPR) – O‘zbekiston Milliy Hisoboti. (3-sikl, 2023-yil). – BMT Inson huquqlari kengashi hujjati, A/HRC/WG.6/43/UZB/1.
constitution.uz