XITOY TILIDA YANGI SO‘ZLARNI TARJIMA QILISH SAN’ATI
Keywords:
xitoy tili, neologizm, manba tili va tarjima qilinayotgan til, transliteratsiya, semantik, erkin tarjima, atoqli otlar, tovush-ma’no kombinatsiyasi, optimallashtirish.Abstract
Mazkur maqolada asosan ingliz tilidan o‘zlashgan hamda hozirda xitoy tilida keng qo‘llaniladigan ayrim neologizmlar misolida xitoy tilining o‘ziga xos tarjima usullari o‘rganildi, tarjima atamalarining maqbulligi tahlil qilindi. O‘rganishlar shuni ko‘rsatadiki, tarjima qilinuvchi tildagi urfga kirgan so‘zlar biror xorijiy tilga tarjima qilinayotganda tarjima maqsadli tilning kognitiv kontekstiga qanchalik mos kelsa, uning qabul qilinish darajasi shunchalik yuqori bo‘ladi. Bu o‘rinda, albatta, tarjima qilinayotgan tilning qanchalik o‘ziga xosligi, tarjima imkoniyatlari va moslashuvchanligi muhim rol o‘ynaydi. Bu esa tarjima atamalarining original chiqishiga ham xizmat qiladi.
References
窦卫霖, 杜海紫. 中国当下流行新词翻译的可接受性研究. 华东师范大学学报(哲学社会科学版), 2018, Vol. 50 Issue (6): 65-71.
Xasanova Sh. Xitoy tilidan o‘zbek va o‘zbek tilidan xitoy tiliga qilingan asarlar tarjimasi. / International scientific and practical conference Uzbekistan-China: development of historicalcultural, scientific and economic relations, 5(26), Nov., 2025.
Sulaymanov Kamoliddin Shovkat o‘g‘li, Ziyayeva S.A. Xitoy tilida so’z o‘zlashtirish usuli. / Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya» nomli ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya maqolasi.
Husan Tugalov. Xitoy tilida o'zlashma so'zlarning tarjimadagi muammolari. Academic Research in Educational Sciences, Volume 3 | Issue 6 | 2022.
发布的中国翻译行业发展报告. 中国翻译协会,2024 年 3 月. 2024 China Translation Industry Development Report (1). https://tandf.figshare.com.
现代汉语词典. 第6版. 商务印刷馆,北京:2015.
Qosimov I., Ma Syuemey. O'zbekcha-xitoycha lug‘at. – Toshkent: “Akademnashr”, 2023.
Қосимов И., Ронг Ли. Хитойча-ўзбекча сўзлашгич. 3-нашр. – Тошкент: “Академнашр”, 2019.
https://bkrs.info/slovo.php?ch=阿里舍尔•纳沃伊: 阿里舍尔•纳沃伊 ālǐshè’ěr nàwòyī Алишер Навои (узбекский поэт, мыслитель и государственный деятель).